امروزيكشنبه, 30 آذر 1393-- Sunday Dec 21 2014

ساعت 06:06:17

آخرین به روز رسانی : شنبه 17:30:48

نخود بریزی

نخود بریزی

سه شنبه, 11 مهر 1391 ساعت 14:34 کدخبر :4572
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : زهرا داورپناه
مشاغل سنتی

اگرچه نخودچی کشمش این روزها رونق خودش را از دست داده است اما روزگاری آقایِ تنقلات بود و برای خودش سری توی سرها داشت. تنقلات بچه ها بود و سرگرمی بزرگ ترها. همین حالا هم توصیه پدربزرگ ها و مادربزرگ ها همین است که جیب بچه ها را پر از نخودچی کشمش کنید تا از خوردن پفک و چیپس و ... دست بردارند.بخواهیم یا نخواهیم این دو خشکبار مفید و سالم روزهای گرمی بازارشان را از دست داده اند و خیلی چیزهای دیگر جایگزینشان شده اند اما دست روی دست نگذاریم شاید بشود کاری کرد. بچه هایمان به تنقلات مفید و سالم احتیاج دارند.

محمدعلی جعفرزاده، 52 ساله، نخود بریز

از چند سالگی به این شغل مشغول شدید؟

از بچگی، 10 سالگی.

 

ادامه دهنده شغل پدر هستید؟

بله، خیلی علاقه داشتم.

 

محصول کارتان چیست؟

در حال حاضر فقط نخودچی. سال های قبل شکوفه ذرت هم درست می کردم.

 

از مراحل کار بگویید:

بار نخود که می آید، اول نخود ها را با غربال پاک می کنیم و اضافاتش را می گیریم، بعد توی پاتیل می ریزیم و داغش می کنیم سپس 48 ساعت می گذاریم تا سرد شود و بعد داخل نم خانه پهن می کنیم.

IMG 1441

 

 

 

نم خانه کجاست؟

زیر هر مغازه نخود بریزی تونل هایی تعبیه شده است با ابعاد مختلف کوچک و بزرگ که قدیم ها ورودیش یک چاه بود و راه یافتن به درونش با بار نخود بسیار کار مشکل و طاقت فرسایی بود.

 

 هنوز هم آن چاه پا برجاست؟

خیر، بعدا تبدیل به راه پله شد و امروزه به وسیله بالابر نخودها را پایین و بالا می بریم.

 

پس با این حساب وجود تکنولوژی کمی از بار شما کم کرده است؟

بله، ولی هنوز هم کار ما نیاز به قوای جسمی قابل توجه دارد.

 

ادامه بدهید؟

نخودها مدت 24 ساعت در نم خانه نگهداری می شود و در طی این مدت 2 بار زیر و رویش می کنیم تا به همه نخود ها نم مورد نظر به اندازه برسد، بعد نخود ها را جمع کرده 48 ساعت در سرداب نگه می داریم تا نمش میزان شود.

 

 

سرداب کجاست؟

وارد نم خانه که می شویم یک اتاقک 3 در 3 هست که بالاتر از نم خانه اصلی قرار دارد و کیسه های نخود در آن جا در نوبت بو دهی قرار می گیرند.

 

و مرحله بعد؟

در آخرین مرحله مقداری ماسه توی پاتیل می ریزیم و کوره را روشن می کنیم تا پاتیل داغ شود و به 180 درجه حرارت برسد، بعد مقداری نخود روی ماسه های داغ می ریزیم و به وسیله پره پاتیل که فلزیست به هم می زنیم تا نخودها بود داده و به نخود چی تبدیل شود.

IMG 1486

 

به غیر از نخودچی ساده چیز دیگری هم درست می کنید؟

بله، برای شکری و یا نمکی کردن نخودچی بعد از بو دادن اولیه کمی روغن به نمک ها می زنیم و به همراه نخودچی ها در پاتیل می ریزیم و با حرارت 20 درجه داغش می کنیم و به این می گوییم، نخودچی دو آتشه.

 

ابزار کارتان و نوع کار بریش را نام ببرید؟

کوره (زیر پاتیل قرار دارد)، پاتیل (ظرفی که نخود را در آن بو می دهند)، چاره (چیزی مثل ملاقه که با آن نخودچی های داغ را از پاتیل خارج می کنند)، غربال (2 نوع قلمس و الوار)، پره پاتیل (نخود ها را با آن هم می زنند)

 

در حال حاضر که کوره توسط گاز کار می کند، قبلا چگونه بود؟

قدیم تر ها با هیزم روشن می شد بعدا نفت سیاه جای آن را گرفت و امروزه با گاز کار می کند.

 

از روزهای کار با نفت سیاه بگویید:

خیلی سخت بود، دود و دم زیادی داشت، باید با دستگاه دم کوره را دم می دادیم تا روشن بماند و خفه نشود.

 

تغییرات دیگری هم در ابزار کارتان صورت گرفته است؟

شاید کمتر بشود باور کرد ولی قدیم ها پاتیل را با پاشنه پا به هم می زده اند بعدها با چوب و حالا هم با پره پاتیل.

 

چه مواقعی بیشتر از کارتان لذت می برید؟

ماه رمضان ها، بعد از افطار تا سحر کار می کنیم، همه جا ساکت و هوا خنک است.

 

اگر حرفی دارید بگویید؟

کار ما دارد از رونق می افتد، در این 40 سال نتوانسته ام مغازه داشته باشم، حق بیمه ام زیاد است و درآمدم کم، از مسوولین حمایت بیشتری می خواهم.

 

با همکار محمدعلی جعفرزاده، با غلامرضا حاج حیدری، 55 ساله نیز به گفتگو می نشینیم.

از خودتان بگویید.

از 7 سالگی وارد این شغل شده ام، توی اتحادیه خیلی فعالیت کردم ولی فایده ای نداشت، کار پرزحمتی است و دیگر کسی سراغش نمی آید. 5-4 سال دیگر تعطیل می شود.

 

در حال حاضر چند نخودبریز داریم؟

قبلا 120 کارگاه و اتحادیه داشتیم ولی در حال حاضر تعداد کارگاه ها به تعداد انگشتان دست هم نمی رسد با این وصف اتحادیه را هم به خوار و بار فروشی ها تحویل دادیم.

 

محصولتان را صادر هم می کنید؟

سال های قبل به کویت صادر می کردیم ولی در حال حاضر فقط در کشور خودمان و بیشتر به قزوین فرستاده می شود.

 

چرا دیگر صادر نمی شود؟

با کمبود کارگر مواجهیم، تبریز هم روی دست ما را آورده است.

 

از یک طرف جوان ها بیکارند، از طرفی می گویید کارگر نداریم؟

جوان ها به این کار علاقه ندارند، جوان ترین نخود بریز برادرم علیرضاست که 37 سال دارد. کار پرزحمتی است کسی سراغش نمی آید.

 

چرا قیمت آرد نخودچی ارزانتر از خود نخودچی است؟

چون آرد نخود چی آماده خالص نیست، موادی مثل کوره نخودچی، نان خشکه، آرد گندم و ...را با آرد نخودچی مخلوط می کنند، اگر کسی می خواهد باید خودش نخودچی بگیرد و آرد کند تا خوب و خالص باشد.

 

کلام آخر؟

شهرداری حمایت نمی کند، در حالی که باید عوارض ما ماهیانه 3 تا 4 هزار تومان باشد، 400 هزار تومان عوارض داده ام، محیط زیست هم به کارخانه های سنگبری داخل خوشاب که محیط را آلوده نموده اند کاری ندارد ولی برای ما اخطاریه می فرستد، تنها ارگانی که با ما همراهی کرده اداره بازرگانی و دارایی است چون کار پر زحمت و درآمد اندک ما را دیده است.

با تشکر از آقای عباسعلی داورپناه که در تهیه این گزارش ما را یاری نمودند.

نظرات  

 
#1 0 ممقانی 09 خرداد 1392 ساعت 00:23
برادر عزیز سری به ممقان در 45 کیلومتری تبریز بزنید تا ببینید چقدر فراوری نخود آجیلی با ماشینهای نیمه صنعتی راحت تر شده است حداقل 3000 کارگاه فعال است وکلی صادرات به کشورهای دیگر داریم و واردات نخود از خام از خارج از کشور
نقل قول
 

افزودن نظر