امروزدوشنبه, 04 بهمن 1395-- Monday Jan 23 2017

ساعت 02:24:58

آخرین به روز رسانی : یک شنبه 10:15:57

 بازخوانی حوادث و وقایع سده در جراید و روزنامه های اصفهان در دوران قاجار
بازنشر

بازخوانی حوادث و وقایع سده در جراید و روزنامه های اصفهان در دوران قاجار

شنبه, 30 شهریور 1392 ساعت 08:02 کدخبر :5995
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : رسول صرامی (سروش)

روزنامه ها یکی از مدارک مکتوب جهت جمع آوری اطلاعات تاریخی از عهد خویش است که بی هراس وقایع تاریخی را برای ما بیان می کند. این که اهالی مهربان سده چگونه زندگی کرده و علایق آنها چه بوده است؟ چه سرگرمی هایی داشته و یا چه وقایعی در شهر آن ها روی داده را می توان در آن ها جستجو کرد.یکی از این روزنامه ها که در مورد سده مطلبی را نوشته روزنامه پروانه است که در 7 شوال 1328 به مدیریت سید حسن مومن زاده شروع به کار می کند و حدودا یک سال دوام می یابد. این روزنامه درباره وقایع ورنوسفادران به سال 1329 هجری قمری آورده است:


"در زمان حکومت معتمد خاقان، عزیز نام با چند نفر دیگر الواط و اشرار بنای فساد و هرزگی در آبادی (سده) گذاشته بودند یک نفر از اقوام حاجی قاسم مغنی باشی را کشتند و ابوالقاسم بابایی را هم تیر زدند معتمد خان چند قبضه تفنگ به کدخدایان سده داد که این اشرار را به هر قسم که هست دستگیر کنند ولی آن ها به چنگ نیامده روز به روز بر شرارت افزودند به قسمی که شب ها در خانه ها و برزن های مردم رفته، تهدیداً از آن ها اخذ وجه می نمودند و روز حاصل مردم را علنا برده کسی را جرات این که اقدامی کند نبود تا چند روز قبل تمام کدخدایان و اهالی ورنوسفادران عریضه ای خدمت ایالت جلیله، از ظلم و جور این اشرار، عرض کردند ایالت جلیله هم چند نفر سوار با عده ای توپچی تعیین نمودند به محل مزبور رفته آنها را دستگیر می کند، که اسباب آسایش اهالی فراهم آید حضرات اشرار دست به تیر کرده، دو نفر توپچی را زخمی نمودند و از این طرف دو نفر از اشرار مقتول شدند و دو سه نفر هم دستگیر گشتند ایالت جلیله در صدد اقدام فوری است که بقیه آن ها را دستگیر کنند از این دو نفر مقتول یکی هم عزیز قاتل است."

 

در روزنامه جهاد اکبر به سال 1325 آمده است که: "به تاریخ پنجشنبه 21 جمادی الثانیه در میدان کوچک اصفهان، که معروف به چهار حوض است دو نفر سرباز که یکی عباس سدهی است، حاجی کرم علی نجف آبادی را زخم دار نموده اند. بر حسب امر حکومت او را به مریض خانه بردند و مطابق راپورت دکتر دو زخم طرف پهلوی راست و دو زخم طرف چپ و یک زخم هم بر ران اوست و یک ضربت چوب هم بر سر او بوده و فعلا در مریض خانه مشغول معالجه می باشند و آن دو نفر در مسجد شاه متحص شده و دست آویز ی به جهت صحت کار خود می جویند."


رضاخان جوزدانی و جعفرقلی خان چرمهینی دو گردنه گیری بودند که در هرج و مرج پس از مشروطه به تقلید از نایب حسین در سده بساط راهزنی ایجاد نموده بودند و حتی در سده مرتکب قتل نیز شده و کسی در مقام گرفتاری آن ها بر نمی آمد این دو سرانجام پس از سال ها شرارت به سال 1337 ق و به دست نصیر خان سردار جنگل به سزای اعمال خود رسیدند. بخشی از وقایع روزنامه های آن دوران اختصاص به این دو شرور دارد.


شرح عزاداری مردم در وفات آیت ا... نجفی هم از جمله وقایعی است که در روزنامه های آن زمان درج شده است: "روز یکشنبه یازدهم طرف بعد از ظهر یک مصیبت عظمی و رزیه کبری به عالم اسلامیت وارد آمد و سر حلقه حوزه روحانیون، مقتدی و پیشوای مسلمین حجت الاسلام آیت الله آقا نجفی روح پر فتوحش به ملکوت علیین صعود نمود. هم چنین از سده رعایا دسته بندی نموده با یک حالت صدق و ارادت مخصوص به شهر آمده کاه بر سر می افشاندند و اشک از دیده می ریختند مخصوصا از بعضی محلات مثل بید آباد و برخی دهات چون سده و رنان طوری تنظیم دستجات و تهیه لوازم تعزیه داری اقدام نموده که جالب انظار و در خور تمجیدات عمومی گردید و هر دسته به انواع مختلفه از سینه زدن و قمه زدن و نوحه خوانی کردن و مرثیه های مناسب سرودن مراسم تعزیه داری را انجام می دادند و نیز به اقوام شاهزادگان عظام و رییس بانک استقراضی، دسته مفصلی از چهارسوق و لنبان تشکیل داده و همچنین از طرف سپاهیان هندی و اتباع دولت انگلیس و بستگان اداره آلمان و کلیه ملل متنوعه از یهود و نصاری و ارامنه احساسات همدردی بروز داده در این مصیبت با مسلمانان اظهار شراکت نمودند حتی جناب ماژر فلک، رییس تشکیلات ژاندارمری اصفهان دسته مفصلی ترتیب داد."


منابع


- کتاب دیار کهن خمینی شهر


- روزنامه زاینده رود، سال چهارم، ش 36


- روزنامه پروانه، سال اول، 1329


- روزنامه انجمن اصفهان، سال سوم، ش 78


- تاریخ ایل بختیاری، خاطرات اسکندر خان عکاشه، ص 678


- روزنامه جهاد اکبر، سال اول، 1325


- پدربزرگ نگارنده مرحوم شکرالله قصاب خود شاهد کشته شدن یکی از اهالی سده به وسیله جعفرقلی در نزدیکی خانه سرتیپ بوده است.

نظرات  

 
#2 0 مرتضی نجاتی جزه 01 مهر 1392 ساعت 16:02
سلام.
پایگاه خبری شما در
دیده‌بان
خبر خوان اختصاصی استان اصفهان
www.isfahan.farssnews.ir
نمایه گردید.
شما می‌توانید از خبرهای دیگر پایگاه‌های خبری استان در دیده‌بان مطلع شوید.
به دیده‌بان رجوع کنید چنانچه مطلوب نظر شما قرار گرفت ما را در پایگاه خبری خود لینک فرمایید.
با تشکر
نجاتی
نقل قول
 
 
#1 0 سده ای 30 شهریور 1392 ساعت 21:52
جالب بود...تشکر
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید