امروزچهارشنبه, 17 آذر 1395-- Wednesday Dec 07 2016

ساعت 18:13:18

آخرین به روز رسانی : جهار شنبه 07:56:45

از بیمه طلاق تا طرح کوپن ویژه طلاق
طرح‌هایی برای کاهش آمار طلاق

از بیمه طلاق تا طرح کوپن ویژه طلاق

دوشنبه, 05 مرداد 1394 ساعت 11:37 کدخبر :9180
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده :

به گزارش فرصت آنلاین به نقل ازفضای مجازی خبرگزاری فارس روند افزایش طلاق در کشور طی سال€Œهای اخیر سیر صعودی داشته و هر ساله آمار نگران€Œکننده€Œای از میزان طلاق منتشر می€Œشود. نگاهی به روند رشد طلاق طی سال€Œهای پس از انقلاب نشان می€Œدهد در سال 1365 در مقابل هر 340 هزار و 342 ازدواج، €Œ35 هزار و 211 مورد طلاق در کشور ثبت شده که این آمار در سال 1375 به 37 هزار و 817 طلاق در برابر 479 هزار و 263 ازدواج رسیده است.
در سال 1381 تعداد طلاق€Œها 67 هزار و 256 مورد از 650 هزار و 960 ازدواج بوده، اما در یک دهه بعد یعنی در سال 1391 در برابر 829 هزار و 968 ازدواج، 150هزار و 324 طلاق ثبت شده است. در سال 1393 نیز حدود 163 هزار واقعه طلاق در کشور به ثبت رسیده که نشان می€Œدهد از هر 3 ازدواج یک ازدواج منجر به طلاق شده است. آمار سه ماهه نخست سال 94 نیز نشان می€Œدهد که آمار طلاق نسبت به مدت مشابه سال گذشته 17.5 درصد رشد داشته که رشد نگران€Œکننده€Œای است.
افزایش شتابان طلاق و متلاشی€Œشدن خانواده€Œها تبعات بسیار ناگواری دارد و نه تنها خانواده به€Œعنوان هسته مرکزی اجتماع، بلکه در سطح کلان، جامعه را نیز دچار آسیب€Œها و مشکلات متعددی می€Œکند که رهایی از آن€Œها به راحتی امکان€Œپذیر نیست و نسل€Œهای مختلف، حتی نسل€Œهای آینده نیز درگیر تبعات این اتفاق خواهند بود. ازاین€Œرو، یکی از دغدغه€Œهای مسئولان امر تلاش در جهت افزایش ازدواج€Œهای موفق و پایدار و کاهش آمار طلاق است. در این زمینه، در سال€Œهای اخیر طرح€Œهای مختلفی از سوی مسئولان دستگاه€Œهای مرتبط ارایه شده است که نشان از دغدغه€Œ ذهنی آن€Œها و مهم بودن این مسئله دارد. حال، کدام€Œیک از این طرح€Œها اصولی و کارشناسی تدوین شده و به نتیجه رسیده و کدامیک با رعایت اصول کارشناسی تدوین نشده یا به اجرا درنیامده، بحث دیگری است.
(در همین زمینه: بررسی آمار طلاق در کشور/ کاهش سن زنان مطلقه؛ آسیب€Œها و راهکارها)
این گزارش نگاهی به طرح€Œهایی که در زمینه کاهش طلاق طی سال€Œهای اخیر از سوی دستگاه€Œها و سازمان€Œهای مختلف ارایه شده دارد که به سبب اهمیت موضوع فرصتآنلاین آن را منتشر می کندک

 

طرح بیمه طلاق
سال 1387 شرکت سهامی بیمه ایران اعلام کرد در نظر دارد طرح بیمه طلاق را برای حمایت از زنان مطلقه تا برقراری شرایط ازدواج دوباره اجرایی کند. این شرکت هدف از طرح بیمه طلاق را جلوگیری از ناامنی اقتصادی زنان مطلقه که آسیب€Œهای اجتماعی متعددی را برای آن€Œها ایجاد می€Œکند عنوان کرد.
مطابق این طرح قرار بود مردان به هنگام ازدواج مجبور به امضای بیمه€Œنامه€Œای شوند که طبق آن شرکت بیمه با دریافت حق بیمه از آن€Œها، مبلغی برابر با حداقل حقوق کارکنان را به صورت ماهیانه به حساب همسرانشان واریز کند تا در صورت طلاق، زنان از این پشتوانه مالی برخوردار باشند. البته، این طرح تنها شامل زنان خانه€Œداری می€Œشد که درآمد مستقلی نداشتند. اقلیما؛ رییس انجمن مددکاری وقت ایران نیز ضمن موافقت با این طرح گفته بود بیمه طلاق باید اجباری شود؛ زیرا اجباری€Œشدن این بیمه هم به نفع دولت و هم به نفع زنان خواهد بود.
سال 87 اخباری از اجرای این طرح در استان€Œهای خراسان رضوی، گلستان و سمنان به گوش رسید، اما پس از گذشت دو ماه، اجرای طرح در این استان€Œها متوقف شد و دیگر کسی نه این طرح را پیگیری کرد و نه از آن حرفی به میان آورد.

 

طرح مطلع مهر
مطلع مهر یکی از طرح€Œهایی بود که در دولت دهم و با هدف کاهش آمار طلاق به اجرا درآمد. این طرح در سال 90 به صورت آزمایشی در هشت استان کشور از جمله استان€Œهای تهران، یزد و خراسان رضوی انجام شد. طرح مطلع مهر طرحی ویژه زوج€Œهای جوان شاغل در دستگاه€Œهای دولتی بود؛ زوج€Œهایی که پنج سال نخست زندگی مشترکشان را می€Œگذراندند و به صلاح€Œدید دولت، لازم بود تحت مشاوره€Œهای پزشکی، روان€Œشناسی و فقهی قرار بگیرند. دست آخر هم به شرکت€Œکنندگان در این دوره گواهینامه€Œای داده می€Œشد که پای آموزش€Œهای ضمن خدمت زوج ها گذاشته می€Œشد.
پس از برگزاری دوره€Œهای آموزشی در این استان€Œها، این دوره€Œها بررسی و ارزشیابی شد و سپس تعمیم و توسعه ملی طرح انجام گرفت. براین اساس، طرح مطلع مهر در 31 استان کشور اجرایی شد و زوجین جوان تحت آموزش قرار گرفتند. اجرای این طرح با آغاز به کار دولت یازدهم متوقف شد و دفتر مشاور امور زنان و خانواده وزارت کشور مأموریت پیدا کرد تا گزارش€Œهای موجود در این زمینه را جمع€Œآوری کند.
مردادماه سال گذشته فهیمه فرهمندپور؛ مشاور امور زنان و خانواده وزارت کشور، در این خصوص به مهرخانه گفت: اطلاعات مربوط به طرح مطلع مهر را از 31 استانی که این طرح را اجرا کرده€Œاند، جمع€Œآوری و تجمیع کردیم و به معاونت امور زنان انتقال داده€Œایم و معاونت زنان درصدد است تا این طرح را بر اساس اطلاعات موجود آسیب€Œشناسی کنند.
از سوی دیگر، شهیندخت مولاوردی؛ معاون رییس€Œجمهور در امور زنان و خانواده گفته بود: معاونت امور زنان و خانواده نهاد ریاست جمهوری، بحث توان€Œافزایی، ارزیابی و نظرسنجی خود را در خصوص طرح€Œ€Œهای ملی مطلع مهر و رحمت در دو دولت قبل، انجام داده است. با همکاری دفتر امور زنان کشور فرم€Œهایی را طراحی کردیم و بازخورد این طرح€Œها را گرفته€Œایم و باید برنامه€Œریزی کنیم که آیا به همان شکل ادامه بدهیم یا با رویکرد جدید این دو طرح را اجرا کنیم. مولاوردی معتقد است به صورت جزیره€Œای عمل شده و این دو طرح اثربخشی لازم را نداشته€Œاند.

 

طرح بشیر
در سال 1392 نخستین فاز طرح بشیر به همت سازمان بهزیستی و به منظور کاهش آمار طلاق به صورت پایلوت در استان€Œهایی مانند مشهد و یزد آغاز شد. در طرح بشیر در 4 مرحله دوران قبل از ازدواج، پس از ازدواج، حین طلاق و پس از طلاق به منظور کاهش آمار طلاق مداخلاتی انجام می€Œشود. در اجرای این طرح، دادگستری موظف است پس از این€Œکه زوجین درخواست خود را برای طلاق ارایه کردند، آن€Œها را برای ارایه خدمات مشاوره به بهزیستی ارجاع دهد و زوج€Œها از این خدمات بهره€Œمند شوند.
طبق اعلام مسئولان برای اجرای این طرح 1200 مرکز دولتی و غیردولتی مشاوره در سطح کشور در نظر گرفته شده که از آن میان 120 مرکز مشاوره تخصصی به افرادی که متقاضی طلاق می€Œباشند خدمات مشاوره€Œای ارایه می€Œدهند؛ همچنین اگر خانواده€Œای بی€Œبضاعت باشد برای مشاوره به او یارانه پرداخت می€Œشود. در طرح بشیر برای زوج€Œهایی که درخواست طلاق دارند یک پرونده و مددکار تعریف می€Œشود و بعد به مراکز مشاوره ارجاع داده می€Œشوند. اگر در مسیر بازتوانی، زوج€Œها مشکل معیشتی داشته باشند کمک€Œهای لازم به آنها صورت می€Œگیرد. همچنین، اگر مشکل اعتیاد داشته باشند به مراکز ترک اعتیاد ارجاع داده شده و برای ترک اعتیاد آنها اقدام می€Œشود.
به گفته مسعودی€Œفرید؛ معاون امور اجتماعی سازمان بهزیستی کشور، اجرای آزمایشی این طرح باعث کاهش 60 درصدی نرخ طلاق استان یزد شد و 60 درصد متقاضیان طلاق، پس از ارجاع به مراکز مشاوره در این طرح، از طلاق انصراف دادند.
پس از اجرای این طرح در استان یزد، به پیشنهاد همایون هاشمی؛ رییس وقت سازمان بهزیستی، استمرار این طرح و چگونگی نهادینه€Œکردن و توسعه آن در سایر استان€Œهای کشور با هدف تحکیم بنیان خانواده و کاهش طلاق و ارایه خدمات مشاوره€Œای به زوجین، در دستور کار سازمان قرار گرفت. طبق گفته رضازاده؛ رییس مرکز توسعه پیشگیری بهزیستی کشور، فاز دوم طرح بشیر در سال 94 اجرا خواهد شد.

 

طرح خانواده پایدار
طرح خانواده پایدار در سال 92 برای استحکام بنیان خانواده و در قالب برنامه€Œای جامع و با هدف ترغیب جوانان به ازدواج، کاهش آمار طلاق و همچنین مصون ماندن زنان مطلقه از آسیب€Œهای اجتماعی با همکاری استانداری در استان خراسان رضوی به اجرا درآمد. بر اساس برنامه€Œریزی متولیان، این طرح در سال اول می€Œتوانست تا 20 درصد از آمار طلاق بکاهد، اما طرح در مرحله نخست به دلیل فراز و نشیب€Œهای گوناگون و کمبود اعتبار به بن€Œبست رسید.
در این طرح قرار بود هشت گروه که شامل گروه€Œهای جوانان در آستانه ازدواج، جوانان آماده ازدواج، جوانانی که آماده ازدواج هستند و انتخاب غلط می€Œکنند، افرادی که برای ثبت ازدواج به مراکز مراجعه می€Œکنند، زوجینی که از احتمال وقوع طلاق برخوردارند، کسانی که به دادگاه مراجعه می€Œکنند،€Œ گروهی که در دادگستری به سازش می€Œرسند و زنان مطلقه€Œای که نیاز به حمایت دارند تحت حمایت قرار بگیرند.
خزعلی؛ رییس شورای فرهنگی و اجتماعی زنان و خانواده، در این خصوص می€Œگوید: طرح خانواده پایدار یکی از مصوباتی است که بنای آن بر ارایه مشاوره به زوج€Œهای در آستانه طلاق است؛ طرحی که در خراسان رضوی خوب جواب داده است و اگر در کل کشور جدی گرفته شود به کاهش آمار طلاق کمک می€Œکند. متأسفانه علی€Œرغم نتایج مثبت این طرح، در جابه€Œجایی دولت€Œها به دلیل اعتبارات بودجه€Œای این طرح متوقف شد؛ درحالی€Œکه شورای عالی انقلاب فرهنگی مجموعه تمام طرح€Œهایی که برای تحکیم خانواده و پیشگیری از طلاق بود را بررسی کرده است و در رأس آن€Œها طرح خانواده پایدار قرار داشت. علاوه بر خراسان رضوی، این طرح در استان€Œهای اصفهان و یزد نیز به اجرا درآمد.
نظر مثبت شورای عالی انقلاب فرهنگی به طرح خانواده پایدار، با تصویب یک مصوبه همراه شد. خزعلی در این خصوص می€Œگوید: چندین جلسه در شورای عالی برگزار و نظرات ارایه شد، نهایتاً در اولین جلسه سال 94 اجرای این طرح با پایگاه مردمی و حمایت€Œهای دولتی تصویب شد. اجرای این طرح برعهده دبیرخانه شورای عالی فرهنگی است و به صورت ستاد راهبری، نقش مهندس فرهنگی را ایفا می€Œکند و تقسیم کار انجام می€Œشود. دستگاه€Œها نیز موظف€Œاند گزارش عملکرد خود را ارایه کنند.

 

روز بدون طلاق
وزارت ورزش و جوانان به€Œعنوان یکی از اصلی€Œترین متولیان امر جوانان در کشور طرحی نمادین برای کاهش طلاق پیشنهاد داد که این طرح در حد همین پیشنهاد باقی ماند و پیگیری نشد. اردیبهشت ماه سال 92 بود که سید باقر پیشنمازی؛ معاون وقت امور فرهنگی و تربیتی وزارت ورزش و جوانان، اعلام کرد که این وزارت€Œخانه پیشنهاد داده است روز اول ذی€Œالحجه؛ یعنی سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س) به€Œعنوان «روز بدون طلاق» اعلام شود که در صورت تصویب، در این روز دفاتر ثبت اسناد هیچ€Œگونه طلاقی را ثبت نخواهند کرد. با این وجود، این طرح نیز در حد همین خبر کوتاه اولیه باقی ماند و هیچ خبری از ثبت روز ملی بدون طلاق نشد.€Œ
مراکز خدمات روان€Œشناسی و مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده
یکی دیگر از اقدامات وزارت ورزش و جوانان با همکاری سازمان نظام روانشناسی و مشاوره کشور در راستای ازدواج صحیح و کاهش طلاق، راه€Œاندازی مراکز مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده بود که اعلام شد قرار است این مراکز خردادماه سال 94 راه€Œندازی شوند.
دکتر محمود گلزاری؛ معاون سابق امور جوانان وزیر ورزش و جوانان، در خصوص راه€Œاندازی این مراکز گفته بود: انتخاب نامناسب در امر ازدواج و فقدان آموزش در 5 سال اول زندگی مشترک، بسیار مؤثر است. ما با بررسی بیش از 2 هزار زوج به این نتیجه رسیدیم که بخش عمده مشکلات مربوط به انتخاب نامناسب و ناهماهنگ است و در این راستا تصمیم به ایجاد مراکز خدمات روانشناسی و مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده گرفتیم. هم€Œاکنون سامانه صدور مجوز مراکز خدمات روانشناسی و مشاوره ازدواج و تحکیم خانواده در سایت وزارت ورزش و جوانان فعال است و متقاضیان می€Œتوانند برای دریافت مجوز از طریق این سامانه اقدام کنند.

 

طرح همیار خانواده با شعار محله بدون طلاق
طرح همیار خانواده با شعار محله بدون طلاق سال 1392 برای نخستین€Œبار از طرف اداره کل امور بانوان شهرداری استان تهران طراحی و اجرا شد. اداره امور بانوان معاونت اجتماعی شهرداری تهران در راستای بهبود وضعیت زنان و در نهایت بهبود وضعیت خانواده شهر تهران اقدام به تأسیس خانه€Œ تسنیم کرد.
در طرح همیار خانواده، مدیران خانه€Œهای تسنیم محلات، «پایگاه همیار خانواده» را با شعار «محله بدون طلاق» در خانه تسنیم سرای محله راه€Œاندازی می€Œکنند. سپس بانک اطلاعات خانواده€Œهای محله را تنظیم و وضعیت خانواده€Œهای محله و نیازهای آموزشی آن€Œها را بررسی می€Œکنند. پس از آن با توجه به مشکلات و نیازهای آموزشی خانواده€Œهای محله، اقدام به برگزاری کارگاه€Œهای آموزشی و مشاوره€Œهای گروهی در سطح محله می€Œنمایند. سپس برنامه استراتژیک پایگاه همیار محله را بر مبنای نیازهای احصاءشده طراحی و گزارش عملکرد خود را منتشر می€Œکنند. این طرح در سال 92 و 93 در فازهای مختلف در مناطق مختلف شهرداری تهران اجرا شد.
طرح پیشگیری و مداخله در کاهش طلاق (طرح کاهش طلاق و مانایی خانواده)
اردیبهشت ماه سال 93 بود که همایون هاشمی؛ رییس وقت سازمان بهزیستی کشور، از اجرای طرح کاهش طلاق و مانایی خانواده با ایجاد و گسترش مراکز مشاوره و کاهش طلاق در کشور خبر داد و گفت: با حمایت€Œهای دولت این طرح به صورت پایلوت در استان یزد اجرا شد که نتیجه خوبی داشت و شاهد کاهش 43 درصدی مراجعه برای طلاق در این استان بودیم و با توجه به موفقیت€Œآمیزبودن این طرح، اعتبار خوبی در دولت برای اجرای آن در سراسر کشور کنار گذاشته شده است.
طرح کاهش طلاق و مانایی خانواده، مشاوره€Œهای قبل و بعد از ازدواج و هنگام طلاق را دربرمی€Œگیرد و قبل از ازدواج با بحث انتخاب همسر، بعد از ازدواج با بحث مدیریت حل تعارض، عشق و صمیمیت و فرزندپروری و در مرحله طلاق با مداخله به€Œهنگام و مشاوره تلفنی و حضوری، در راستای کاهش طلاق گام برمی€Œدارد.€Œ هاشمی خبر داده بود این طرح به سراسر کشور تعمیم پیدا می€Œکند تا به وسیله آن مداخلات مشاوره رایگان به زوج€Œها ارایه شود. پس از این اعلام رسمی رییس سازمان بهزیستی خبری مبنی بر این€Œکه این طرح به کدام€Œیک از استان€Œهای دیگر کشور تعمیم یافته است، ارایه نشد.
طرح ضربتی کاهش طلاق
اسفندماه سال 93 بود که شهیندخت مولاوردی؛ معاون رییس€Œجمهور در امور زنان و خانواده، از طرح ضربتی کاهش طلاق خبر داد و گفت: این طرح یکی از دستور جلسات ستاد ملی زن و خانواده است تا به صورت ملی در جهت کاستن از نرخ طلاق عمل کنیم. بسیاری از دستگاه€Œها تاکنون در جهت کاهش نرخ طلاق به€Œصورت جزیره€Œای عمل کرده€Œاند و طرح€Œهایی که برای کاهش طلاق ارایه شده است مثل طرح€Œهای مطلع مهر و رحمت، به€Œاندازه کافی اثربخش نبوده€Œاند.
اظهارنظر مولاوردی در خصوص طرح ضربتی کاهش طلاق به همین چند جمله مختصر خلاصه شد، اما همین عبارات کوتاه نیز انتقادات زیادی به دنبال داشت که تمرکز بیشتر این انتقادات روی استفاده از واژه «ضربتی» توسط معاون رییس€Œجمهور بود و این€Œگونه€Œ گفته شد که با طرح€Œهای ضربتی نمی€Œتوان مسایل و مشکلات فرهنگی را حل کرد و برطرف€Œکردن این مشکلات نیاز به فرهنگ€Œسازی دارد.

 

طرح کوپن ویژه طلاق
اردیبهشت ماه سال جاری رییس دفتر مشاوره و روانشناسی سازمان بهزیستی از پرداخت یاری€Œبرگ (کوپن) ویژه طلاق به افراد نیازمند خبر داد و گفت: افرادی که متقاضی طلاق هستند و نیاز به دریافت خدمات مشاوره€Œای دارند، اما قادر به پرداخت هزینه€Œهای آن نیستند، می€Œتوانند با مراجعه به مراکز بهزیستی و پس از تأیید مددکار، این یاری€Œبرگ€Œها را دریافت کنند.

 

طرح جامع ازدواج پایدار و خانواده متعالی
طرح جامع ازدواج پایدار و خانواده متعالی خرداد ماه سال جاری توسط استانداری تهران کلید خورد. طبق گفته مسئولان، این طرح یک طرح استانی است که از شهرستان شمیرانات به شکل پایلوت آغاز شده و در آینده، ملی خواهد شد. طرح جامع ازدواج پایدار توسط 50 نفر از کارشناسان خبره که 25 نفر از آن€Œها از اساتید دانشگاه هستند، ارایه شده و با برگزاری کلاس€Œهای آموزشی توسط اساتید مشاوره و روانشناسی، آموزش€Œهای تخصصی لازم برای دوام یک ازدواج مانند آموزش€Œهای حل مسئله، افزایش قدرت تصمیم€Œگیری در مواقع بحرانی و چگونگی ارتباط موفق را به زوجین ارایه می€Œکند تا آن€Œها بتوانند مسایل خود را به کمک آموزش€Œهای ارایه€Œشده حل کرده و از بروز طلاق جلوگیری کنند. گفته شده است علاوه بر برگزاری کلاس€Œهای آموزشی، جزوات آموزشی کاربردی نیز در اختیار خانواده€Œها قرار می€Œگیرد.
اما نکته جالب در طرح جامع ازدواج پایدار و خانواده متعالی، ادعای سید حسین هاشمی؛ استاندار تهران است که اعلام کرده با اجرای این طرح، طی 18 ماه آینده شاهد کاهش 25 درصدی طلاق خواهیم بود. حال باید منتظر ماند و دید این ادعا به حقیقت می€Œپیوندد یا به سرنوشت سایر ادعاهایی که تاکنون در این زمینه ارایه€Œشده است، دچار می€Œشود.

 

موازی€Œکاری و طرح€Œهای تکراری
همان€Œطور که از بررسی اجمالی طرح€Œهای ارایه€Œشده برای کاهش طلاق برمی€Œآید، سازمان€Œها و نهادهای مرتبط با موضوع مانند بهزیستی، استانداری، معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت ورزش و جوانان در این زمینه طرح€Œهایی ارایه داده€Œاند که غالب این طرح€Œها نیز بر محوریت ارایه خدمات مشاوره در حین طلاق و یا آموزش€Œ مهارت€Œهای لازم برای کاهش مشکلات زندگی زناشویی و پیشگیری از طلاق تمرکز دارد.
سؤالی که مطرح می€Œشود این است که بهتر نبود فعالیت€Œهای سازمان€Œهای مختلف که در یک راستا قرار دارند ذیل یک مجموعه واحد تعریف شود تا از موازی€Œکاری و ارایه طرح€Œهای تکراری که ثمربخشی چندانی ندارد و صرفاً به کار پرکردن رزومه مسئولان می€Œآید جلوگیری شود؟
تجربه نشان می€Œدهد مطرح€Œکردن طرح€Œهای کارشناسی€Œنشده و بدون منطق علمی صحیح و همچنین طرح€Œهایی که مشابه آن€Œها قبلا اجرا شده و هم€Œاکنون نیز در حال اجراست، نمی€Œتواند کمکی به حل مشکل افزایش آمار طلاق کند و با این شرایط جامعه راه خود را می€Œرود و مسئولان هم راه خود را خواهند رفت؛ راهی که لزوماً به یک نتیجه مشترک نمی€Œرسد.

نظرات  

 
#1 0 مهمان 05 مرداد 1394 ساعت 11:55
بعضی از طرح ها واقعا از نظر تئوری و عملی عالی هستند ولی چرا به صورت یک قانون مستمر و لازم الجرا در نمی آید ، الله و اعلم.
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید