امروزيكشنبه, 14 آذر 1395-- Sunday Dec 04 2016

ساعت 20:28:26

آخرین به روز رسانی : یک شنبه 11:41:31

ناگفته‌هایی از بازار «آدامس» در ایران

50 میلیارد تومانی که سالانه ایرانی‌ها می جوند

یکشنبه, 14 دی 1393 ساعت 11:32 کدخبر :8232
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده :
تابناک: برخی می‌گویند، گردش مالی بازار آدامس ایران 50 برابر گردش مالی کیوسک‌های مطبوعاتی، حدود 50 درصد حجم بازار لوازم آرایشی و بهداشتی، حدود 8 برابر بازار تورهای گردشی داخلی، حدود 4 برابر بازار آب معدنی و یک‌چهارم گردش مالی سالانه‌ بازار سیگار است.

در این میان، یکی از تولیدکنندگان و فعالان بازار آدامس که به صورت اینترنتی هم خرید و فروش آدامس انجام می€Œد€Œهد، می€Œگوید: افرادی هستند که در مرزهای شمال شرقی و جنوبی کشور اقدام به واردات قاچاق آدامس می€Œکنند و این آدامس€Œها را از طریق مباشرانی که در بازار دارند، به صورت عمده توزیع کرده و به خریداران و توزیع€Œکنندگان هم پورسانت مناسبی می€Œدهند.

البته برخی کارشناسان می گویند این آدامس€Œها در کشورهای ترکیه و افغانستان و در کارگاه€Œهای زیرپله€Œای تولید شده و با جعل برندهای معروف به کشور قاچاق می€Œشود. 


اقتصاد پنهان آدامس
اگرچه آمارهای رسمی گمرک نشانگر این است که در شش€Œماهه ابتدای سال جاری، 15 میلیون دلار ارز صرف واردات رسمی آدامس شده اما واقعیت بازار آدامس در ایران چیز دیگری است؛ بازاری که فعالانش می€Œگویند آدامس€Œهایی که به صورت رسمی از مرزهای کشور وارد می€Œشود، تنها 15 تا 20 درصد حجم آدامس های وارداتی را به خود اختصاص می€Œدهد و بخش عمده یعنی 80 درصد باقیمانده، از راه قاچاق روانه جیب و کیف€Œهای مردم می€Œشود.


آدامس شاید از جمله کالاهایی باشد که اقتصاد پنهانی دارد. ماجرای 50 میلیارد تومانی که سالانه از سوی ایرانی€Œها جویده می€Œشود، داستان پیچیده€Œای نیست. بازار ایران در چنبره آدامس€Œهای قاچاقی است که نه€Œتنها قیمت بالایی ندارند، بلکه با تمامی مشکلات کیفی که شاید داشته باشند، جای خود را در جیب و کیف مردم ایران باز کرده€Œاند.


از تریدنت و اوربیت و پی€Œکی گرفته تا فرش و فایو و آدامس خرسی همه و همه در کنار آدامس شیک، اسمایل و سایر انواع آن در بازار ایران یافت می€Œشوند اما واقعیت این است که آدامس€Œهای قاچاق توانسته€Œاند با قیمت€Œهای پایین€Œتر و ظاهر مناسبی که دارند و البته در کنار بازاریابانی که با نازل€Œترین قیمت کار فروش را در بازار به عهده گرفته€Œاند، توانسته€Œاند گوی سبقت را بربایند و مشتریان بیشتری را به خود جلب کنند.


گردش مالی بازار آدامس
در این میان البته برخی کارشناسان ارزش بازار آدامس ایران را بالغ بر چند صد میلیارد تومان برآورد می€Œکنند و بر این باورند که با بالا رفتن قیمت دلار در سال€Œهای گذشته، واردات رسمی این کالا به€Œشدت کاهش یافته و در مقابل، قاچاق آن از رونق چشمگیری برخوردار شده است.


براساس آمارهای رسمی گمرک جمهوری اسلامی ایران، در سال 1390، بالغ بر 22 میلیون دلار انواع آدامس به صورت قانونی وارد کشور شده است که این رقم، در سال€Œهای 91 و 92 که بحران ارزی در کشور اوج گرفت و دولت ارز را سهمیه€Œبندی کرد و به نوعی واردات هم صرفه چندانی نداشت، به ترتیب به 12.1 میلیون دلار و 2.6 میلیون دلار رسید. امسال هم که مطابق با آمار گمرک در شش€Œماهه، رقم واردات رسمی آدامس به کشور به 1.5 میلیون دلار رسیده است.


این آمار و ارقام، در کنار حضور برندهای متنوع خارجی اما قاچاق در بازار، نشان می€Œدهد که آدامس قاچاق توانسته سهم بیشتری از بازار را برباید و همواره هم در میان محموله€Œهای قاچاقی که کشف می€Œشود، آدامس پای ثابت کشفیات است.


ایرانیان چقدر آدامس می€Œجوند؟
در کنار این واردات رسمی و غیررسمی آدامس، بسیاری معتقدند که ایرانی€Œها سالانه 500 میلیارد تومان آدامس می€Œجوند و این آدامس€Œها، اعم از داخلی و خارجی توانسته€Œاند بدون اینکه سر و صدایی به پا کنند، نقدینگی زیادی را از جامعه جمع کنند، آن هم برای کالایی که چندان به چشم نمی€Œآید و خیلی€Œها از کنار تجارتش ساده رد می€Œشوند.


آدامس ایرانی هم داریم؟
تجارت رسمی و غیررسمی آدامس در ایران در حالی آرام و بدون دغدغه ادامه می€Œیابد که طی سال€Œهای گذشته، تولیدکنندگان ایرانی تلاش بسیاری کردند تا بتوانند اندکی سهم خارجی€Œها را در بازار کم کنند و در مقابل، خود جای آنها بنشینند اما هیچگاه چنین توفیقی حاصل نشد و آدامس€Œهای ایرانی تنها در مواردی خاص آن هم نبود پول خرد در مغازه€Œها، به مشتریان داده می€Œشوند، در غیر این صورت کمتر مشتری با اراده خود تن به خرید آدامس€Œهای ایرانی می€Œدهد و حاضر است معادل پول یک آدامس خارجی را برای خرید یک آدامس ایرانی هزینه کند؛ موضوعی که باید ریشه€Œهای آن را در بحث€Œهایی همچون طعم، بسته€Œبندی و ظاهر آدامس€Œهای ایرانی آسیب€Œشناسی کرد.


در حال حاضر صنعت تولید آدامس در ایران جزء صنایع زیرمجموعه شیرینی و شکلات است و با وجودی که ایران صادرات قابل توجهی در صنعت شیرینی و شکلات دارد، به نظر می€Œرسد تولید آدامس€Œ به یکی از پاشنه€Œهای آشیل€Œ این صنعت تبدیل شده است؛ صنعتی که براساس بررسی€Œهای انجام شده ارزش بازار داخلی آن 450 تا 500 میلیارد تومان برآورد می€Œشود.


روزانه چقدر آدامس مصرف می€Œشود؟
طاهره سخت€Œباز، از فعالان این صنعت در ایران می€Œگوید: در حال حاضر بازار آدامس کشور به دو بخش آدامس€Œهای قندی و غیرقندی تقسیم شده که در بخش قندی، سهم تولید داخل 70 درصد و در بخش غیرقندی 50 درصد است.


وی با بیان اینکه مصرف روزانه آدامس کشور بین 14 تا 15 تن است، می€Œافزاید: قاچاق آدامس به معضل اصلی برای تولید این محصول در کشور تبدیل شده است. در حال حاضر سالانه حجم بسیار زیادی آدامس از ترکیه و از طریق مرزهای استان€Œهای آذربایجان غربی و شرقی وارد کشور می€Œشود و قیمت این آدامس€Œها نیز بسیار نازل است و همین باعث می€Œشود که رقابت تولید داخل با این آدامس€Œهای قاچاق دشوار شود.


به گفته سخت€Œباز، به نظر می€Œرسد هیچ نظارت بهداشتی و استانداردی روی آدامس€Œهای قاچاق€Œشده به کشور وجود ندارد، به عنوان مثال در آدامس تریدنت که یکی از آدامس€Œهای پرفروش موجود در بازار است و عمدتا نیز به کشور قاچاق می€Œشود، بیش از حد مجاز ماده آسپارتام استفاده شده که باعث می€Œشود مدت طعم€Œدهندگی این آدامس بیشتر شده و حتی 40 تا 50 دقیقه هم طعم داشته باشد که البته استفاده بیش از حد از این ماده در تولید آدامس مجاز نیست.


وی معتقد است،€Œ آدامس€Œهایی که به کشور قاچاق می€Œشوند هیچ برچسب قیمتی ندارند و مغازه€Œداران و فروشندگان هر طور که بخواهند و با هر قیمتی این آدامس€Œها را در بازار می€Œفروشند.


در این میان برخی کارشناسان معتقدند که سیاستگذاری€Œهای دولت€Œهای قبلی و فعلی در جهت تسهیل واردات انواع آدامس به کشور صورت گرفته است. به این معنا که طی هشت سال گذشته تعرفه واردات آدامس از 60 به 15 درصد کاهش یافته است که تداوم این روند باعث از بین رفتن صنعت تولید آدامس در کشور خواهد شد.


روایتی جالب از واردات قاچاق آدامس
یکی از تولیدکنندگان و فعالان بازار آدامس که به صورت اینترنتی هم خرید و فروش آدامس انجام می€Œد€Œهد، می€Œگوید: افرادی هستند که در مرزهای شمال شرقی و جنوبی کشور اقدام به واردات قاچاق آدامس می€Œکنند و این آدامس€Œها را از طریق مباشرانی که در بازار دارند، به صورت عمده توزیع کرده و به خریداران و توزیع€Œکنندگان هم پورسانت مناسبی می€Œدهند.


وی می افزاید: حاشیه سود فروش آدامس در بازار ایران بسیار بالاست و با توجه به علاقمندی ذاتی که مردم ایران به جویدن آدامس دارند، آدامس€Œهای وارداتی هیچگاه بدون مشتری نمی€Œماند.


او می€Œگوید: بعد از نوسانات نرخ ارز در سال€Œهای گذشته، شرایط به گونه€Œای شد که واردات رسمی سود چندانی برای واردکنندگان ندارد چراکه بالاخره بازار ایران کشش مالی خاصی دارد و مردم اگر جنسی را گران بخرند، تداوم خریدشان چندان امیدوارکننده نخواهد بود.


یکی دیگر از فعالان بازار آدامس که در متروهای تهران به فروش این کالا مشغول است، می€Œگوید: آدامس€Œهایی با برند خاص که هم€Œاکنون در بسیاری از خطوط متروی تهران در حال فروش است را از بازار بزرگ و یا کوچه مروی خریداری کرده و در مترو می€Œفروشیم.


او می€Œافزاید: البته حاشیه سود این آدامس€Œها برای توزیع€Œکنندگان بالا نیست ولی مردم استقبال خوبی از آنها داشته€Œاند و به خصوص خانم€Œها در واگن€Œهای بانوان، حتما به طور متوسط هفته€Œای سه تا چهار بسته از این آدامس€Œها را خریداری می€Œکنند.


این فعال فروش آدامس می€Œگوید: مردم بدون اینکه توجه خاصی به نو بودن برند این آدامس€Œها داشته باشند، آن را€Œ می€Œخرند و به نظرشان می€Œآید که این آدامس در مقایسه با ظاهری که دارد و مشابه تریدنت است، قیمت مناسب€Œتری دارد.


اما یک عمده€Œفروش آدامس در بازار تهران بر این باور است که سالانه نیمی از حجم آدامس€Œهای وارداتی، از مبادی غیرقانونی و به صورت قاچاق وارد کشور می€Œشود و البته به این نکته هم اشاره می€Œکند که بیش از 80 درصد آدامس€Œهای قاچاق را آدامس€Œهایی تشکیل می€Œدهند که یا تقلبی بوده یا زمان زیادی از تاریخ مصرف آنها باقی نمانده است و به همین دلیل، قاچاقچیان آنها را ارزان و به ثمن بخس خریداری کرده و با سودهای کلان در بازار می€Œفروشند.


او می€Œگوید: این آدامس€Œها حداقل 4 تا 6 دست و واسطه را پشت سر می€Œگذارد تا به دست مصرف€Œکننده داخلی برسد، بنابراین باید انتظار داشت که شرایط نگهداری مناسبی نداشته باشد و عمدتا در طول زمان، مشکل€Œآفرین شود.


این فعال فروش آدامس ادامه می€Œدهد: برای هر کالایی که تقاضایش در بازار وجود داشته باشد، باید برنامه€Œریزی کرد، در غیر این صورت، قاچاق جایگزین خواهد شد و مردم هم به دلیل مشکلات مالی که دارند، تلاش می€Œکنند که جنس ارزان€Œتری را بخرند اما این کالا را نمی€Œتوان از سبد خرید روزانه آنها حذف کرد.


در این میان برخی کارشناسان می€Œگویند که این آدامس€Œها در کشورهای ترکیه و افغانستان و در کارگاه€Œهای زیرپله€Œای تولید شده و با جعل برندهای معروف به کشور قاچاق می€Œشود. ضمن اینکه آدامس، کالایی است که تاریخ مصرف یک€Œساله دارد اما برخی افراد سودجو آدامس€Œهایی را که چند ماه از تاریخ مصرفشان بیشتر باقی نمانده، در کشورهای مبداء با نصف قیمت خریداری کرده و پس از بسته€Œبندی در کارگاه€Œهای زیرپله€Œای و ذکر مجدد تاریخ مصرف یک€Œساله در بازارهای داخلی به فروش می€Œرسانند و از این راه سودهای کلانی به جیب می€Œزنند.


برخی آمارهای غیررسمی حکایت از آن دارد که مافیای واردکننده آدامس، آدامس€Œهای وارداتی را با قیمتی بیش از 400 درصد قیمت واقعی به فروش می€Œرسانند. در این میان، بیشتر تقلب€Œها نیز مربوط به آدامس€Œهای پرفروشی چون PK، اربیت و ریلکس صورت می€Œگیرد. ضمن اینکه به گفته فعالان بازار، چینی€Œها گوی رقابت در تولید نوع تقلبی آدامس€Œهای گران€Œقیمتی چون وی وی دنت را از دیگر رقبای این عرصه ربوده€Œاند.


یکی دیگر از فعالان بازار آدامس می€Œگوید: در حال حاضر آدامس€Œهای PK، شیک و خرسی به دلیل ارزان€Œقیمتی و آدامس€Œهای تریدنت، فرش، ریلکس و اربیت از لحاظ کیفیت جزء پرفروش€Œترین آدامس€Œهای موجود در بازار هستند.


او می€Œافزاید: بیشتر آدامس€Œهای€Œ وارداتی از کشور ترکیه وارد شده و اغلب آمریکایی هستند. البته طی ماه€Œهای گذشته، واردات آدامس از آمریکا به مراتب کمتر شده است اما همین آدامس€Œهای آمریکایی از طریق واسطه€Œهایی در امارات متحده عربی، وارد مرزهای جنوبی کشور شده و از آنجا در بازار بوشهر و بندرعباس و سایر نقاط توزیع می€Œشود.


وی در رابطه با نوسانات قیمت آدامس در داخل می€Œگوید: به هرحال آدامس€Œهای وارداتی اعم از واردات رسمی و قاچاق، باید با صرف ارز وارد کشور شوند، بنابراین وقتی که قیمت ارز بالا می€Œرود، به طور قطع روی قیمت این کالاها هم اثرگذار است، البته در مجموع، آدامس کالای پرکششی نبوده و نوسان قیمت چندانی ندارد و به طور متوسط قیمت آن همه ساله، حدود 10 درصد افزایش پیدا می€Œکند. البته در برخی سال€Œها به دلیل نوسانات نرخ دلار، قیمت تا 35 درصد هم افزایش یافته است
به گواه آمارها، طی چند سال گذشته از 65 کارخانه تولید آدامس تنها 21 کارخانه پابرجا مانده و چرخ بقیه شرکت€Œها از حرکت بازایستاده است.


این آمارها در حالی مطرح می€Œشود که مرکز مشاوران اقتصاد توسعه در بررسی بازار اعلام کرده است که حدود 49 درصد مردم تهران آدامس را در سبد هزینه€Œای خود قرار می€Œدهند. همچنین 13 درصد مردم مشهد، 12 درصد مردم اصفهان، 8 درصد مردم شیراز و تبریز و حدود شش درصد مردم اهواز نیز اعلام کرده€Œاند که آدامس مصرف می€Œکنند.


بررسی€Œهای میدانی خبرنگار ما نشان می€Œدهد که هم€Œاکنون هر بسته آدامس با قیمت€Œهایی بین 50 تا 6000 تومان در بازارهای مصرف خرید و فروش می€Œشود.

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید