امروزسه شنبه, 16 آذر 1395-- Tuesday Dec 06 2016

ساعت 19:54:25

آخرین به روز رسانی : سه شنبه 13:04:49

سفر وزیرمختار فرانسه به خمینی شهر در دوران قاجار
ستون بازنشر؛

سفر وزیرمختار فرانسه به خمینی شهر در دوران قاجار

پنجشنبه, 25 مهر 1392 ساعت 09:27 کدخبر :6140
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : رسول صرامی

نداشتن اطلاعات دقیق از تاریخ و پیشینه شهر و دیارخویش نقطه ضعف به حساب می آید. مطالعه سفرنامه های جهانگردان خارجی که به شهر ما آمده اند در روشن شدن

ابعاد گوناگون این کهن دیار موثر است. یقینا اگر اطلاعات تاریخی مردم خمینی شهر به اندازه کافی بود نباید شاهد این همه تخریب آثار تاریخی از سنگ قبرهای عمودی

ورنوسفادران گرفته تا برج های کبوترخانه و خانه ها و مساجد تاریخی باشیم. متاسفانه میراث گرانبهای باستانی خمینی شهر که گویای هویت و شخصیت ما سدهی

هاست به دست عده ای سودجو و افراد بی تعهد این چنین به تاراج رفته به گونه ای که از انبوه سنگ قبرهای عمودی و تاریخی با قدمت بیش از یک هزار سال که دیپلمات

ارشد فرانسه از آن به عنوان گنجینه باستانی مردم دلاور و قهرمان سده یاد کرده است جز چند لاشه سنگ چیزی باقی نمانده است. سفیر کبیر فرانسه در یادداشت های

خود در عصر قاجار درباره مردم با فرهنگ سده می نویسد: "اهالی سده در حفظ این سنگ قبرهای عمودی چنان کوشا هستند که گویی احتیاجی به سازمان و نهادی

برایحفظ میراث فرهنگی ندارند."


"کولاردسکو" جهانگرد و دیپلمات فرانسوی است که در حدود 106 سال پیش به ایران سفر کرده و از سده یا خمینی شهر کنونی دیدن نموده است. هرچند نویسنده این

سفرنامه موفق نشد تا اطلاعات دست نوشته خود درباره ایران را به طور کامل چاپ نماید اماخوشبختانه انتشارات آرمان کولن در پاریس در سال 1908 م. بخشی از گزارش

های کولاردسکو را تحت عنوان " سفرنامه ایران و بین النهرین" چاپ نموده است.


مولف این سفرنامه در ماه ژوییه (جمادی الثانی 1324 ه. ق برابر با مرداد (اسد)1285 خورشیدی) وارد ایران شده و در ماه ژوئن 1907 (جمادی الاول 1225 ق برابر با

تیر(سرطان) 1286 خورشیدی) این ناحیه را ترک کرده است.


کولاردسکو در کشورهای یونان، کاراکاس، اسپانیا، مراکش، هائیتی و ایران ماموریت داشته است و در هشتم ماه نوامبر 1905 به تهران منتقل شده و تا سال 1907 در پایتخت

ایران می ماند. او در سال های پرتلاطم انقلاب مشروطیت در تهران بوده و گزارش هایی که در این زمینه به وزارت امورخارجه فرانسه فرستاده است یکی از منابع مورد توجه

محققان است. در دستنوشته های کولاردسکو می خوانیم: "در تاریخ کشور ایران آن ها که می خواستند باری از دوش ایرانیان بردارند در رنج و سختی، و آن هایی که با افکار

مردم بازی کرده و روزی می خورند نانشان توی روغن بوده است." او از بیماری تملق در بین ایرانیان به عنوان مرض یاد می کند.


چو کودک لب از شیر مادر بشست                                      به گهواره محمود گوید نخست (1)


کولاردسکو از خمینی شهر یا سده در دوران قاجار دیدن کرده و مشاهدات خود را این چنین بیان می کند:


"سده در 12 کیلومتری اصفهان واقع شده و فاصله اصفهان و سده را از میان باغ باصفا و برج های بزرگ کبوترخانه با درشکه پیمودیم. درست دست راست، از میان درختان

 

مناره های منارجنبان واقع در دهکده کالادان دیده می شود. ترتیب مسافرت من (کولاردسکو) با کاروان کوچکی به همت محمدحسین خان سرتیپ که مسوول حمل و نقل

 

دستگاه شاهزاده است در سده داده شد چون خود سرتیپ قاطرچی باشی ایالت است و اختیار آن را دارد که هر چهارپایی را که مورد پسندش واقع شده به نام ظل السلطان

مصادره کند. سراسر سده را درختان سنجد و چنار پوشیده است. دهقانان ماربین از بهرام میرزا درخواست نموده اند یکی از نوکران خود را به ماربین راه ندهد. بهترین محصول

سده تنباکو است و سدهی ها از طرفداران آقا نجفی بودند." کولاردسکو سپس می گوید: "کربلایی ابراهیم سدهی قاطرچی در میان هم قطاران خود بهترین آوازه خوان

 

است و در بین راه برای ما این شعر را می خواند: چشمانت به روی من نگاه می کنند / اما دلت در جای دیگر است / برای قلب من هیچ فرقی نمی کند / چون پرنده آزادی

هستم و در آسمان ها پرواز می کنم / برای نشستن روی شاخه ای درخت کم نیست(2)


کربلایی ابراهیم سدهی دائما در حال رفت و آمد است و گاهی تا بغداد نیز پیش می رود و خانواده اش در سده زندگی می کنند. او از اربابش حاجی ابراهیم مکاری که

صاحب شصت راس حیوان بارکش است مطلقا دستمزدی دریافت نمی کند. او خود شخصا یک راس قاطر دارد و هزینه خودش و قاطرش به عهده ارباب است و سود آن مال

خود وی."
کولاردسکو در سده از قبرستان ورنوسفادران با سنگ قبرهای عمودی آن اظهار تعجب کرده و می گوید: "این سنگ قبرها باعث افتخار مردم سده هستند و اهالی در حفظ آن

ها کوشش فراوان می کنند. "

 


پاورقی:
1- منظور سلطان محمود غزنوی است.


2- مضمون این ترانه را صائب با اختصار و ایجاز تمام و بیان ظریفی که خاص نازک خیال های اوست، در یک بیت چنین گفته است: سر زلف تو نباشد سر زلف دگری / از برای

دل ما قحط و پریشانی نیست.


3- از شعرا و انجمن شعر خمینی شهر خواهشمندیم در غم نابودی این سنگ قبرهای تاریخی شعری بسرایند.

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید