امروزيكشنبه, 21 آذر 1395-- Sunday Dec 11 2016

ساعت 08:07:07

آخرین به روز رسانی : یک شنبه 09:25:03

فقط یک درصد آثار تاریخی خمینی شهر قابل دیدن است

فقط یک درصد آثار تاریخی خمینی شهر قابل دیدن است

دوشنبه, 07 مرداد 1392 ساعت 13:21 کدخبر :5811
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : روح ا... حاجی حیدری

یک اتاق 3*2 که زمانی انباری شهرداری منطقه یک بوده با یک کامپیوتر و دو میز، تمام امکانات برای حفظ و پاسداشت میراث 5 هزار ساله فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در ماربین بزرگ است.زمانی که راهی نمایندگی میراث فرهنگی خمینی شهر می شوی انتظار داری با مجموعه ای مواجه شوی در شان و مقام میراث فرهنگی شهر تاریخی خمینی شهر اما یک اتاق 3*2 با یک نفر نماینده میراث فرهنگی تمام سرمایه موجود برای حفظ و صیانت از میراث ارزشمند این منطقه است.

میراثی که خانه های تاریخی، مساجد قدیمی، عصارخانه، کاروانسراها، بازار سنتی، برجهای کبوترخانه، غار قهرمان چند هزارساله و تنها بخشی از آن است. اداره میراث فرهنگی خمینی شهر چارت ندارد، معاون ندارد، کارشناس ندارد، یگان حفاظت ندارد، و احتمالا بودجه ای هم ندارد. در این گزارش تلاش شده به بررسی وضعیت سازمان میراث فرهنگی در خمینی شهر و مقایسه آن با میزان آثار تاریخی شهرستان پرداخته شود.

 

نسبت سازمان میراث فرهنگی با آثار تاریخی خمینی شهر چیست؟!


با وجود آنکه تعداد زيادي از آثار تاريخي چند هزارساله زيبا و منحصر به فرد دوره هاي ساسانی، سلجوقیان، قاجار و صفويه كشور در خمینی شهر قرار گرفته اما واقعیت آن است که به جز مواردي مانند ایوان گزیها، ترمیم مسجد جامع خوزان و فروشان، تاکنون اداره میراث فرهنگی به صورت جدی در زمینه حفظ و نگهداری آثار تاریخی وارد نشده و بیشتر مرمتها و بازسازیهای معدود صورت گرفته همچون خانه های تاریخی سرتیپ و مجیر، عصارخانه و بازار ورنوسفادران به صورت مردمی و با همکاری شهرداری انجام گرفته است. بماند که اکثر همین مرمت ها و بازسازیهای صورت گرفته خارج از دسترس علاقه مندان قرار گرفته اند، در همين شرايط تعدادي از گردشگران خارجي و داخلي به منظور بازديد از اين اماكن طي سالهاي اخير به اين منطقه سفر كرده اند ولي به دليل نبود نقشه راهنما و آماده نبودن جهت بازدید، امكان بازديد از آنها را پيدا نكرده اند.
گرچه در سال جاري با همكاري شهرداری نقشه گردشگري شهرستان در ايام نوروز در اختيار علاقه مندان قرار گرفت ولي بیشتر آثار تاريخي مشخص شده در اين نقشه (از جمله مرقد ابن مردویه، قنات پیروزشاهی، عصارخانه صفوی و...) هنوز هم امكان بازديد عمومي را ندارند.


رسول صرامی کارشناس ارشد آثار تاریخی در این زمینه می گوید: "متاسفانه آنگونه که باید به میراث فرهنگی این منطقه بها داده نمی شود. کارشناسان و مسوولان اصفهان تمام توجه خود را به سمت شرق اصفهان نموده و بودجه هایشان را آنجا هزینه می کنند تاکنون هم به نتیجه ای که باید نرسیده اند. در حالی که اگر همین هزینه در منطقه خمینی شهر صورت می گرفت نتایج چشمگیری به دست می آمد. "

 

این منطقه ناشناخته مانده؟


وی می افزاید: "آقای جعفری زند که در منطقه ما مسوول حفاری های تپه اشرف است متاسفانه در کتابش هیچگونه اشاره ای به خمینی شهر نکرده. علت هم آن است که او غیر بومی این منطقه است و شناخت چندانی از این منطقه ندارد به گونه ای که کوه امامزاده سیدمحمد را به اشتباه کوه سید حسین عنوان می کند.

در حالی که برای یافتن گنجینه آثار تاریخی و یافتن جی اولیه باید به سمت شرق اصفهان یعنی منطقه ماربین روی آورد چرا که شواهد و قرائن متعددی از جمله وجود آتشگاه، غار باستانی قهرمان حکایت از وجود آثار باستانی ارزشمندی در این منطقه می کند. تنها در مورد قدمت غار قهرمان می توان گفت یکی از محققین معاصر به نام پازوکی در پایان نامه اش از غار قهرمان به عنوان غاری که آثار پیش از تاریخ دارد خبر می دهد. محققی مثل دکتر ریاحی هم در یکی از مقالاتش صحبت از تطبیق منطقه ارزشمند سارویه با خمینی شهر دارد."


این محقق با بیان اینکه کاوشهای اندکی که در این منطقه انجام شده نتایج جالبی به همراه داشته افزود: "دکتر جابری در کاوشهای باستانی اش در این منطقه موفق به کشف سفال گورتان در منطقه گورتان شده که مربوط به عصر آهن است."

 

98 درصد گردشگران خمینی شهر فقط شب خواب بودند!


با وجود اينكه تعداد زيادي از آثار تاريخي چند هزارساله زيبا و منحصر به فرد دوره هاي ساسانی، سلجوقیان، قاجار و صفويه كشور در خمینی شهر قرار گرفته ولي بيشتر اين آثار اگر تاكنون نابود نشده باشند در حال حاضر در معرض خطر جدي تخريب قرار گرفته اند.

البته تعداد ديگري از اين آثار كه به صورت كلي و يا جزئي توسط سازمان ميراث فرهنگي و با پيگيري علاقه مندان مورد بازسازي قرار گرفته اند نيز به دليل عدم اطلاع رساني مناسب، نبود زير ساخت هاي لازم و يا وجود اختلافات طولاني بين ارگان هاي دولتي بدون استفاده باقي مانده اند.


نزديكي اين شهرستان به اصفهان در كنار بكر و منحصر به فرد بودن بيشتر آثار تاريخي، پتانسيل خوبي را به منظور جذب گردشگران داخلي و خارجي فراهم كرده كه به عنوان نمونه مي توان به حضور و اسكان بيش از 60 هزار نفر از مسافران نوروزي امسال در مراكز آموزشي خمینی شهر اشاره كرد كه بر اساس آمار بیش از 98 درصد آنان در كنار اقامت خود از معدود آثار تاريخي قابل بازديد شهرستان نيز دیدن نکردند.


عصارخانه ها، خانه هاي تاريخي، چندين باب حمام قديمي، مساجد، غار قهرمان، كاروانسراها و بازار سنتي در كنار صنايع دستي منحصر به فرد از جمله مهمترين آثار تاريخي هستند كه مي توان با انجام برنامه ريزي هاي لازم با استفاده از آنها به رونق صنعت گردشگري در اين منطقه كمك كرد.

 

خمینی شهر؛ تنها شهرستانی که یگان حفاظت از آثار تاریخی ندارد!


یکی از بازوهای سازمان میراث فرهنگی برای حفظ و صیانت از آثار تاریخی بویژه جلوگیری از قاچاق اشیای تاریخی یگان حفاظت میراث فرهنگی است. یگانی که تاکنون خمینی شهر از آن بی بهره بوده است! این یگان بر اساس دستورالعمل ابلاغی ستاد کل نیروهای مسلح تشکیلاتی است متمرکز و برخوردار از سلاح و مهمات سازمانی که به منظور جلوگیری از حفاری های غیرمجاز و قاچاق اموال تاریخی فرهنگی و همچنین حفاظت و صیانت از میراث فرهنگی انجام وظیفه میکند.


سرهنگ کربلائی رئیس یگان حفاظت میراث فرهنگی کشور در مصاحبه با رسانه ها در این زمینه گفت: "یگان حفاظت موفق شده با ارائه راهکارها و طرح های حفاظتی برای پیشگیری و مقابله با جرایم علیه میراث فرهنگی کاهش چشمگیری به وجود آورد که مهمترین آن در سال ۹۱ در مقایسه با مدت مشابه سال قبل،کشف ۵۳۳ مورد آثار تاریخی فرهنگی در سراسر کشور و افزایش ۶۸/۱۲ درصدی کشفیات در سال ۹۱ نسبت به سال قبل است."


شرح وظایف این یگان به ترتیب ذیل می باشد:


1- حفاظت از بناها و آثار تاریخی منقول و غیر منقول


2- جلوگیری از تخریب و ساخت و ساز در محوطه ها و حریم بناهای تاریخی


3- مبارزه با قاچاق و خرید و فروش غیر مجاز اشیاء تاریخی


4- شناسایی بناها، تپه های تاریخی و جاذبه های گردشگری و پی گیری جهت ثبت در فهرست آثار ملی.

 

قاچاق اشیای عتیقه در خمینی شهر!


گفته می شود به دلیل نزدیکی خمینی شهر به مرکز استان، یگان حفاظت اصفهان عهده دار حفاظت از میراث تاریخی خمینی شهر است و خمینی شهر نیاز به یگان حفاظت مستقل ندارد! اگر چنین است باید پرسید چند درصد از کشف اشیای عتیقه در استان متعلق به خمینی شهر است؟ طی سالهای اخیر یگان حفاظت چه تعداد از اشیای تاریخی ربوده شده از خمینی شهر را کشف نموده؟ چه تعداد قاچاقچی اشیای تاریخی را دستگیر نموده است؟ مگر نه اینکه هر ماه خبری از دستگیری قاچاقچیان اشیای عتیقه در اصفهان و شهرضا و کاشان و ... دررسانه ها اعلام می شود؟ خمینی شهر اشیای تاریخی ندارد یا قاچاقچی عتیقه؟!


نکته جالب آن است که اخبار غیر رسمی هر چند وقت یک بار از خرید و فروش اشیای تاریخی منطقه خمینی شهر خبر می دهد، اخباری که صحت یا سقم آن هرگز مشخص نمی شود.؛ سکه های طلا مربوط به دوران ساسانی، سلجوقی و ... تنها بخشی از این شنیده هاست که در برخی طلافروشی های شهرستان خریداری و ذوب می گردد. مجسمه های طلایی، شمشیرهای تاریخی و ... بخشی دیگر از آن است که گرچه هرگز نمی توان در مورد قطعیت این شنیده ها سخن گفت ولی بی تردید دور از واقعیت هم نیست.

 

نمایندگی میراث فرهنگی خمینی شهر را در حد دادن خانه کارگر دیده اند!


مهندس عرب کارشناس ارشد بناهای تاریخی درخصوص وضعیت سازمان میراث فرهنگی در خمینی شهر می گوید: "مشکل نمایندگی میراث فرهنگی سه چیز است؛ یکی وضعیت میراث فرهنگی در کل کشور است، متاسفانه این سازمان آنگونه که باید پرتوان نیست. شهرهایی هم که میراث تاریخی و فرهنگی آنها به خوبی برجای مانده (مانند نایین) به خاطر همت نخبگان و دلسوزان همان منطقه بوده است. مشکل دوم مسوولان شهر هستند. مسئولان شهرمان آنگونه که شایسته است به وضعیت میراث فرهنگی توجه ندارند. شاید موضوعاتی از قبیل شهرکهای صنعتی، بیمارستان منظریه، مسکن مهر، قمه زنی، جاده کمربندی و ... آنقدر مسوولان شهر را به خود مشغول کرده که دیگر زمانی برای پرداختن به موضوعاتی مثل ضرورت حفظ آثار تاریخی بر جای نمی گذارد."


وی با بیان اینکه مشکل سوم نوع نگاه عموم مردم است گفت: "البته این موضع در همه جوامع وجود دارد. مردم نگاه مثبتی به آثار تاریخی ندارند و عموما به عنوان مانعی برای پیشرفت و عمران می دانند. معمولا به محض کشف یک حمام تاریخی، همسایه ها اصرار دارند این حمام خراب شود تا مثلا به عنوان پارکینگ بتوان از آن استفاده کرد. به عبارت دیگر نگاه عموم مردم به آثار تاریخی "نگاه موزه ای" است به این معنا که آثار تاریخی تنها برای دیدن است نه کاربردی از آن استفاده کردن. این نگاه غلط است چرا که آثار تاریخی برای زندگی کردن ما و بهره مند شدن ماست مثلا راه رفتن و خرید از یک بازار تاریخیِ زیبا بر روان انسان اثر بسیار مثبتی می گذارد."


این کارشناس افزود: "متاسفانه مسوولان مربوطه در استان، نمایندگی میراث فرهنگی و صنایع دستی خمینی شهر را در حد مسئول صنایع دستی دیده اند آنهم جهت ارائه تسهیلاتی مثل بیمه و وام به متقاضیان. یک نفر نماینده این دفتر صبح تا ظهر فقط می تواند نامه هایی که از بانک و بیمه می آید را تایید کند که فلانی به صنایع دستی اشتغال دارد یا نه؟ همین."

 

یک درصدآثار تاریخی خمینی شهر قابل بازدید است!


براساس تحقیقات صورت گرفته تاکنون بالغ بر 300 اثر تاریخی در خمینی شهر شناسایی شده است. این آثار که برخی در حال تخریب بوده تنها 3 اثر آن یعنی خانه سرتیپ، خانه مجیر و مسجد جامع خوزان برای گردشگران قابل بازدید بوده و بقیه یا در حال تخریب و تخریب شده بوده یا به دلیل عدم اطلاع رسانی مناسب غیر قابل استفاده است.

غار قهرمان –که برخی قدمت آن را متعلق به دوره پیش از تاریخ گفته اند- یکی از این موارد است که به دلیل عدم اطلاع رسانی مناسب و صعب العبور بودن در لیست بازدید گردشگران قرار ندارد. این غار در کوهستان غربی چشمه لادر در خمینیشهر واقع شده است که تالاری بزرگ از سنگهای زیبا در آن وجود دارد. این غار بستری کاملاً سنگی دارد و ابعاد محوطه عریض آن در بسیاری از قسمتها 3×3 مترمربع است. قطعی و مسلم است که غار قهرمان هزاران سال پیش به عنوان مکانی مسکونی مورد استفاده غارنشینان بوده و سالیان سال مورد استفاده قرار گرفته است. برای تعیین قدمت دقیق غار باید در کنار مطالعات بیشتر حفاری علمی صورت پذیرد.

 

ورود بخش خصوصي مي تواند چاره ساز بخشی از مشکلات باشد


"واگذاری آثار تاریخی به بخش خصوصی". اين حركتی است که از سالها پیش در کشورمان با اختصاص دادن كاربري بناهاي تاريخي به رستوران، چايخانه و مركز اطلاعرساني و حدود 40 نوع كاربري ديگر در حوزهي گردشگري آغاز شد تا بناهای تاریخی در ذهن مردم نو، پيراسته و بازآفريني شود و مردم ببینند چنين بناهايي كهنه و فرسوده نيستند كه بخواهيم آنها را تخريب كنيم، بلكه آنها ميتوانند دوباره به زندگي بازگردانده شوند.


در کل کشور تعداد زیادی از بناها با همین روش به سرمایه گذاران بخش خصوصی واگذار گردید و نتایج قابل توجهی هم به همراه داشته است. در خمینی شهر اما به دليل ناشناخته ماندن پتانسيل هاي اين حوزه، هنوز بخش خصوصي رغبت چندانی برای سرمايه گذاري در آثار تاريخي از خود نشان نداده است. شاید تبدیل حمام ها و خانه های تاریخی، کاروانسراها و سایر آثار تاریخی قابل تبدیل شهرمان به کتابخانه، چایخانه، فروشگاه ملزومات فرهنگی و ... یکی از راه کارهای حفظ و نگهداری بناهای تاریخی شهرمان باشد.

نظرات  

 
#1 0 مهدی... 08 مرداد 1392 ساعت 13:21
نوشته اید که :در حالی که برای یافتن گنجینه آثار تاریخی و یافتن جی اولیه باید به سمت شرق اصفهان یعنی منطقه ماربین روی آورد چرا که شواهد و قرائن متعددی از جمله وجود آتشگاه، غار باستانی قهرمان حکایت ........؟؟؟؟؟؟؟؟
ماربین در غرب اصفهان است نه در شرق اصفهان لطفا اصلاح فرمایید و پس از اصلاح این کامنت را حذف کنید
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید