امروزپنجشنبه, 18 آذر 1395-- Thursday Dec 08 2016

ساعت 00:11:15

آخرین به روز رسانی : جهار شنبه 07:56:45

حلقه مفقوده کهندژ خمینی شهر 1

چهارشنبه, 12 تیر 1392 ساعت 07:22 کدخبر :5688
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : رسول صرامی (سروش) کارشناس ارشد باستان شناسی و تاریخ از دانشگاه تربیت مدرس
نکته ای که تذکرش در بررسی تاریخ خمینی شهر بی مورد نیست این است که سلسله های متعدد از دوران پس از هجوم اعراب که هر کدام تخت و تاج ایران را یک چندی جولانگاه خود قرار دادند،

 هیچ برنامه وسیعی در خصوص عمران و آبادی سده نظیر راه سازی و احداث پل و کاروانسرا نداشتد و یا نخواستند داشته باشند حتی جهت تعمیرات مختصر آثار تاریخی هم اهتمام قابل ذکری به عمل نیامد.


در خلال این فترت طولانی گاه و بیگاه برخی از افراد نوع دوست و نیکوکار که از میان توده مردم برخاسته بودند بر اثر تربیت و سنن ملی و دینی خود جهت عمران و آبادی سده پیشقدم گشته و موجبات رفع نیازمندی های مردم را فراهم می ساختند.


در تایید این مطلب خاطره ای تاریخی از پروفسور ادوارد براون را برای خوانندگان محترم بیان می کنم. او می نویسد:


بعد از ورود به دشت به یک دهکده ویران رسیدیم که خرابه یک کاروانسرای زیبا و بزرگ دوره صفویه در آن دیده می شد، چهارپادارها گفتند که شاه قاجار در سفر اصفهان از مقابل این کاروانسرا می گذشت.

وقتی که چشمش به آن افتاد درباری ها گفتند که این بزرگترین و زیباترین کاروانسرای ایران است و در تمام ایران کاروانسرایی به این زیبایی نیست و امروز نمی توان نظیر آن را ساخت. شاه از این حرف متغیر شد و گفت این کاروانسرا، عماراتی را که من ساخته ام از جلوه می اندازد و برای این که زیبایی عمارات من از نظر خلق نیفتد فورا این کاروانسرا را خراب کنید. امر شاه اجرا شد وکاروان سرا را تخریب نمودند.


بنابراین می توان نتیجه گرفت حکومت های ایران تا پیش از انقلاب مشروطه و حتی پس از آن به سده توجه خاصی نداشتند و بنابراین از احداث بناهای محکم در این مکان خودداری می کردند تا مبادا آثار اصفهان از جلوه و رونق بیفتد! و متاسفانه افراد خیّری مثل رحیم خان سدهی بنابر دلایلی بیشتر تلاش خود را در اصفهان متمرکز می کردند.


مرحوم انصاری در تاریخ اصفهان و ری درباره رحیم خان می نویسد: "رحیم خان سدهی که اول فراش حکومتی بود هیچ سواد و خط نداشت و به نیروی هوش و حافظه، ترقیاتش به جایی رسید که ضابطی کل بلوکات اصفهان و گمرک کرمانشاه و کاشان و یزد و اصفهان را اداره می کرد و بیگلربیگی را نیز بر منصبش افزودند.

وی یک کرور نقد و مقادیری جنس ابواب جمعی دولت را داشت و اتمام مسجد آقا میرسید حسن در اصفهان به همت او بود."

 

با توجه به منابع تاریخی این طور استنباط می شود که به روزگار ارپوک زائیس Arpoxais

پسر تارگیاتس، سده آبادانی زیاد داشته است. در آن روزگار سده را کوک می خواندند. در بالای کوه آتشگاه معبدی به اهمیت اهرام مصر بوده و از شهرهای مشرق و خراسان برای حج به این مکان می آمدند (مجمل التواریخ و القصص) تا این که به روزگار داریوش دوم هخامنشی، معبد تخریب شده و آتشگاهی نو بر فراز آن احداث می کنند.

 

در پایین کوه آتشگاه و پس از حصارهای سه گانه بیضی نیز معابدی وجود داشته است. بنابراین به احتمال زیاد بر روی رودخانه زاینده رود و یا نهرهای اطراف آن در روبروی کوه آتشگاه پلی به سبک معماری پارسی ساخته شده بود که به هنگام حمله اعراب برای این که از رونق آتشگاه کاسته شود این پل تخریب شده و سپس بازسازی می شود اما با بررسی تصاویر تاریخی می شود این حدس و گمان را به یقین تبدیل کرد.


وجود علامات یونانی بر روی سنگ های پل خواجو و نیز مدرسه چهارباغ اثبات می کند که پیش از دوران صفوی بر روی رودخانه زاینده رود پل هایی وجود داشته که در عصر صفوی با تخریب آن ها پل های فعلی احداث می شود.


بعضی از دلایلی که وجود یک پل مهم ارتباطی در روبروی کوه آتشگاه و بر روی رودخانه زاینده رود را ثابت می کند عبارتند از:


1- آتشگاه از احداثات طهمورث و بهمن شاه است (مستوفی) که نشان دهنده قدمت این ناحیه است.


2- تپه آتشگاه از مساحت های دور مثل آتشکده نیاسر و آتشکده کنار سیاه فیروزآباد قابل دیدن است که این نکته از اهمیت خاصی برخوردار است.


3- آتشگاه و ناحیه سده فعلی بر سر راه لرستان و خوزستان قرار داشته و جاده مهم بین النهرین از کنار آتشگاه عبور می کرده است.


4- حجم های عظیم زیگورات آتشگاه شبیه بین النهرین در دوره آشور و بابل است.


5- تزیین تجسمی ناشی از واپس نشستگی های پی در پی، فرورفتگی ها و برآمدگی ها در بناهای آتشگاه در معماری هخامنشی و تزیینات قلعه دختر و کنگره های تخت جمشید نیز قابل مشاهده است و ...

 

نظرات  

 
#1 0 sajjad 16 تیر 1392 ساعت 19:41
چه عجب بالاخره انتظار ما برای ستون صرامی به سر رسید درود بر برو بچه های فرصت
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید