امروزشنبه, 20 آذر 1395-- Saturday Dec 10 2016

ساعت 14:36:27

آخرین به روز رسانی : شنبه 13:21:53

گزارش ویژه فرصت از نحوه توزیع بودجه تملک دارایی های کشور

سهم واقعی خمینی شهر 30-25 میلیارد تومان است نه 8 میلیارد تومان

یکشنبه, 12 آذر 1391 ساعت 15:20 کدخبر :4764
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : روح الله حاجی حیدری
شاید بارها و بارها کلمه "بودجه تملک دارایی" را از زبان استاندار، فرماندار و نماینده شنیده اید و در بحثهایی که به میزان این بودجه و کم و زیاد شدن آن پرداخته شده به نظاره نشسته اید. اما این بودجه تملک دارایی چیست و آیا سهم خمینی شهر از این بودجه منطقی هست یا نه.

در تعریف بودجه تملک دارایی می توان گفت بودجه هایی که وارد هر شهرستانی می شود از ردیفهای مختلف و با عناوین متعددی است. اصلی ترین این بودجه ها که تاثیری "تعیین کننده" در عمران و پیشرفت هر شهری دارد بودجه تملک دارایی است. تملک دارایی مبلغی است که طبق شاخصها و البته پس از رایزنی مسئولان در ابتدای هر سال از طرف معاونت برنامه ريزي استانداري و کارشناسان ارزيابي و در اختیار فرمانداران قرار می گیرد تا به تشخیص آنها صرف هزینه های یکساله آن شهرستان از جمله طرح های نیمه تمام، سیستم های درمان، بخش آب، تربیت بدنی، میراث فرهنگی، حمل و نقل، آموزش، کشاورزی، صنعت و معدن، آبرسانی و ... شود. بدیهی است هزینه پروژه های بزرگی مثل بیمارستان منظریه به دلیل کمی بودجه تملک دارایی شهرستان از محلهای دیگر از جمله اعتبارات ملی - استانی تامین و پرداخت می گردد.

میزان تملک دارایی های خمینی شهر چقدر است؟

در حالی خمینی شهر نزدیک به 7 درصد جمعیت استان را در خود جای داده است که بر اساس اعلام حقیقی فرماندار، میزان اعتبارات تملک دارایی خمینی شهر در سال جاری مبلغ 6/8 میلیارد تومان تعیین شده است یعنی 7/2 درصد اعتبارات تملک دارایی استان. سئوال این است که این رقم تا چه اندازه منطقی است و تا چه اندازه با سهم واقعی شهرستان فاصله دارد. طی سالهای گذشته سهم خمینی شهر از تملک دارایی های استان تنها 3/2 درصد بوده و با تلاشهایی که از سال گذشته برای تغییر سهم خمینی شهر از استان روی داد سهم شهرستان از تملک دارایی های استان طی دو سال اخیر به 7/2 درصد افزایش یافت. اقدامی که گرچه بسیار کند دیده می شود و تا رسیدن به سهم 8-7 درصدی فاصله زیادی دارد ولی در جای خود قابل تحسین بوده و می تواند سکویی گردد برای آغاز تغییر درآمدهای شهرستان.

از زاویه ای دیگر هم می توان به میزان بودجه تملک دارایی شهرستان نگریست و میزان این تملک دارایی را با شهرهای دیگر مقایسه کرد. هم اینک سرانه هر شهروند خمینی شهری از اعتبارات تملک دارایی 29 هزار تومان است. حال این رقم را مقایسه کنید با سرانه شهروندان سایر شهرستانها. این سرانه در شهرستانهای کاشان، بهبهان، سبزوار، خرمشهر، نیشابور، آمل و بیرجند به ترتیب عبارتست از: 61، 124، 75، 161، 67، 52، 75 هزار تومان!

در این میان طی دو سال گذشته و با پیگیریهای اکبر صالحی فرماندار سابق، بودجه تملک دارایی خمینی شهر یک جهش پنهان داشت؛ قبل از سال 90 بودجه تملک دارایی خمینی شهر به صورت "ناخالص" پرداخت می شد به این معنا که بودجه خمینی شهر و بودجه دانشگاه صنعتی با یکدیگر محاسبه و پرداخت می شد به گونه ای که پس از ورود این اعتبار به فرمانداری، حدود 30 درصد آن مستقیما به حساب دانشگاه صنعتی واریز و مابقی بین ارگانهای مختلف توزیع می گردید. با پیگیریهای صورت گرفته ردیف دانشگاه صنعتی به عنوان یک مرکز علمی ملی از ردیف بودجه های استانی تامین و البته کماکان از طریق فرمانداری خمینی شهر پرداخت می شود. این اقدام قابل تحسین هرچند دیر انجام شد ولی توانست بودجه خمینی شهر را خالص نموده و عملا 30 درصد به درآمدهای شهر بیفزاید.

 

 

(جدول اعتبارات تملک دارایی شهرستان خمینی شهر طی سالهای گذشته)

 

ردیف

سال

نام دولت

اعتبار تملک دارایی های

شهرستانی

ضریب افزایش

نسبت به سال قبل

اعتبارات عمرانی کشوری

درصد تخصیص نهایی

شهرستانی

نام نماینده

نام فرماندار

1

83

دولت خاتمی

دولت هشتم

13437000 هزار ریال

6- درصد

رشد منفی

--

--

سید محمود ابطحی

درویشی

2

84

دولت خاتمی-

احمدی نژاد

22000000 هزار ریال

63 + درصد

--

--

سید محمود ابطحی

درویشی - حسن املایی

3

85

احمدی نژاد دولت نهم

26692000 هزار ریال

21 + درصد

--

--

سید محمود ابطحی

حسن املایی - شریفیان پور

4

86

احمدی نژاد دولت نهم

33300000 هزار ریال

24 + درصد

--

--

سید محمود ابطحی

شریفیان پور

5

87

احمدی نژاد دولت نهم

49885000 هزار ریال

49 + درصد

--

--

سید محمود ابطحی - سید جواد ابطحی

شریفیان پور

6

88

احمدی نژاد دولت نهم

52000000 هزار ریال

4 + درصد

--

--

سید جواد ابطحی

شریفیان پور

7

89

احمدی نژاد دولت دهم

54426000 هزار ریال

6/4 + درصد

--

--

سید جواد ابطحی

اکبر صالحی

8

90

احمدی نژاد دولت دهم

62000000 هزار ریال

14 + درصد

--

--

سید جواد ابطحی

احمد حقیقی

9

91

احمدی نژاد دولت دهم

81500000 هزار ریال

31 + درصد

--

--

سید جواد ابطحی- محسن صرامی

احمد حقیقی

 

چرا تملک دارایی های شهرستان غیرمنطقی است؟

در کل کشور اعتبارات تملک دارایی بر اساس سه شاخص جمعیت، وسعت و محرومیت بین شهرستانها توزیع می گردد. با مروری بر این سه شاخص درمی یابیم که سهم خمینی شهر بسیار فراتر از ارقام کنونی بوده به گونه ای که در صورت در نظر گرفتن این شاخصها سهم واقعی خمینی شهر در سال جاری حداقل 30-25 میلیارد تومان خواهد بود.

جمعیت: خمینی شهر از سه مرکز استان پرجمعیت تر است

شهرستان خمینی شهر بعد از اصفهان و با فاصله ای اندک از کاشان، سومین شهرستان پرجمعیت استان اصفهان است. 320 هزار نفر جمعیت خمینی شهر به گونه ای است که بر اساس سرشماری سال 90، این شهرستان در بین 397 شهرستان کل کشور رتبه 43 ام را داراست و جمعیت آن از مراکز استانی همچون بوشهر، ایلام و سمنان هم بیشتر است. مهاجرپذیربودن شهرستان روند افزایش جمعیت را سرعت می دهد.

وسعت: خمینی شهر کوچکترین شهرستان کشور بعد از قشم است

خمینی شهر با 175 کیلومترمربع بعد از قشم کوچکترین شهرستان کشور است. در حالی خمینی شهر "نیم درصد" جمعیت کشور را در خود جای داده که وسعت آن تنها "یک صدم درصد" ایران است. به عبارت دیگر در حالی میانگین تراکم جمعیت در کشور "46" نفر در کیلومتر مربع است که این آمار در خمینی شهر به رقم باورنکردنی "1640" نفر در کیلومتر مربع میرسد. بحرانی بودن وضعیت زمین در خمینی شهر زمانی ملموس تر دیده می شود که شهرستان شاهین شهر با 5409 کیلومتر مربع و شهرستان نجف آباد مساحت 2850 کیلومتر به ترتیب "30" و "16" برابر شهرستان ما وسعت دارند. البته بماند که دانشگاه صنعتی به عنوان بزرگترین دانشگاه کشور از نظر مساحت و به وسعت 23 میلیون متر مربع (23 کیلومترمربع) بیش از 7 درصد شهرستان را در اختیار گرفته بدون اینکه هیچ رابطه ای با شهرستان داشته باشد.

یک اشتباه بزرگ؛ برای خمینی شهر "بودجه" با "مساحت" باید رابطه "معکوس" داشته باشد

یکی از بزرگترین اشتباهاتی که در محاسبه اعتبارات رخ می دهد همین جاست چرا که "به اشتباه در این محاسبات ضریب بودجه با مساحت شهرستان رابطه مستقیم دارد" به عبارت دیگر هرچه شهرستانی "مساحت کمتری" داشته باشد "بودجه کمتری" به آن تخصیص داده می شود. این نوع محاسبه تا جایی درست است که مساحت شهرستان به نسبت جمعیت طبیعی باشد. بی تردید کاهش مساحت و کمبود زمین از یک مقدار به بعد "بحران زا" بوده و موجب تراکم بسیار بالا می شود و پروژه های عمرانی به دلیل کمبود زمین یا هرگز اجرایی نمی شود یا هزینه اجرای آن افزایش می یابد. محروم شدن خمینی شهر از ساختمان دانشگاه پیام نور و همچنین بالا رفتن هزینه احداث مسکن مهر دو نمونه از این دست است. از همین روی برای شهرستانهایی همچون خمینی شهر که جزو کوچکترین شهرستانهای کشور است باید "بودجه" با "مساحت" رابطه "معکوس" پیدا کند.

محرومیت؛ آیا خمینی شهر شهری برخوردار است یا محروم؟!!

«تحليل و مقايسه سطح برخورداري از امكانات يكي از مهمترين عوامل براي شناخت درجه توسعه يافتگي شاخصهاي مختلف ميباشد. در اثر برنامهريزي نامطلوب و متمركز گذشته كيفيت توسعه و زيرساختهاي آن در روند توسعه نواحي كشور مسايل عديدهاي را ايجاد كرده است. ابعاد گوناگون و پيچيدگي ساختاري اين موضوع يكي از تنگناهاي اساسي در عرضه مدل مناسب براي توزيع اعتبارات به شمار ميرود كه گام نخست همان سطح بندي مناطق از نظر برخورداري در زمينههاي گوناگون است. براساس پژوهشی که توسط دانشگاه اصفهان صورت گرفته و در مجله علمي تخصصي این دانشگاه به چاپ رسیده، با استفاده از روشضريب ناموزون "موريس" و "تاكسونومي عددي" و با بهرهگيري از 15 شاخص بخش صنعتي، ميزان برخورداري هر يك از شهرستانهاي استان اصفهان مورد مطالعه قرار گرفته است. نتايج تحقيق نشان ميدهد كه بيشترين درجه توسعه یافتگی مربوط به شهرستان اصفهان بوده و شهرستانخمینی شهر در کنار شهرستانهای فریدونشهر، تیران و خوانسار در رده شهرهاي محروم قرار مي گيرد»(1)

شرایط ویژه ای که چشم ها را روی آنها می بندند!

خمینی شهر به دلایل مختلف از جمله تراکم بالا، مهاجرپذیربودن، سرانه پایین شهرداری و ... دارای شرایط ویژه ای است که تاکنون در شاخصهای بودجه بندی به آنها بی توجهی شده است. در اینجا به عنوان نمونه تنها به واشکافی یکی از این شرایط یعنی "منع احداث صنایع آلاینده در خمینی شهر" پرداخته می شود.

بر اساس قانون، احداث صنایع آلاینده در شعاع 50 کیلومتری شهر اصفهان ممنوع است. همین قانون باعث شده تا خمینی شهر به دلیل حضور در این شعاع از وجود صنایع و به تبع آن از فواید متعدد آن از جمله درآمدهای هنگفت محروم گردد. نکته جالب آن است که همین قانون شهرستان اصفهان را در بر نمی گیرد چرا که مساحت شهرستان اصفهان از سمت شرق تا 80 کیلومتر ادامه دارد و کوهپایه و مناطق اطراف آن به عنوان بخشی از شهرستان اصفهان خارج از محدوده 50 کیلومتر قرار دارند! حال سئوال اینجاست که وقتی بر اساس این قانون شهرستانی مانند خمینی شهر از وجود درآمدهای ناشی از شهرکهای صنعتی و کارخانه ها محروم می گردد مابه ازای آن چه چیزی برای این شهرستان در نظر گرفته شده تا کاهش درآمد را جبران کند؟! جواب هیچ است. به عبارت دیگر در هیچ جای قانون ضریبی از بودجه ها برای جبران خلا کاهش این درآمد اختصاص داده نشده است!

چه اتفاقی می افتد؟

براستی چه اتفاقی می افتد که از رقم هزاران میلیارد تومان بودجه تملک دارایی که در کشور توزیع می شود رقمی ناچیز به خمینی شهر می رسد؟ جواب را باید در نحوه توزیع این بودجه از بالا به پایین جستجو کرد. به هنگام محاسبه میزان تملک دارایی های استان های مختلف، در جهت محرومیت زدایی از شهرهای کمترتوسعه یافته، ضریب زیادی برای استانهای محروم در نظر گرفته می شود به گونه ای که به عنوان مثال در سال جاری به هر کدام از استانهای فارس و خراسان رضوی بودجه ای دو برابر بودجه 222 میلیارد تومانی تملک دارایی استان اصفهان اختصاص یافته است. همین موضوع باعث شده تا به شهرستانهای پرجمعیت استانهای خوزستان، هرمزگان، بوشهر و ... ارقامی بالاتر از 30 میلیارد تومان اختصاص یابد.

با اختصاص 222 میلیارد تومان به استان، مسئولان درصدد هستند تا به گونه ای این کمبود بودجه را جبران کنند لذا حجم زیادی از این بودجه سهم شهرهای برخورداری از جمله اصفهان و دو سه شهر دیگر شده و به شهرستانی مثل خمینی شهر تنها 6/8 میلیارد تومان اختصاص می یابد.

1- برنامهريزي فضايي، مجله علمي تخصصي دانشگاه اصفهان، سنجش توزيع فضايي مولفههاي صنعتي شهرستانهاي استان اصفهان از نظر برخورداري از سطوح توسعه.

نظرات  

 
#1 0 سده ایی 13 آذر 1391 ساعت 20:49
بسیار نیک
نقل قول
 

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید