امروزدوشنبه, 15 آذر 1395-- Monday Dec 05 2016

ساعت 14:39:13

آخرین به روز رسانی : دو شنبه 12:15:01

حمام های تاریخی

دوشنبه, 02 بهمن 1391 ساعت 11:52 کدخبر :5120
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : فرصت آنلاین
معرفی حمام ها

سفارش دين اسلام به پاكي و طهارت، بزرگترين انگيزه ساخت حمام هاي عمومي جهت شست و شو و طهارت بدن براي مسلمانان است، البته آب و پاكيزگي قبل از اسلام نيز مورد توجه بوده است.حمام ها، بيشترين تأسيسات عام المنفعه را در ميان مجموعه بناهاي تاريخي تشكيل مي دهند و يكي از زيباترين، پيچيده ترين، تكنيكي ترين، مردم وارترين و بديع ترين فضاهاي معماري ايراني هستند.فضاهايي كه  در آن مجموعه اي از دانش و تجارب معماري،سازه،مصالح،تأسيسات و آب،... براساس شالوده هاي آئيني ، اعتقادات،سنت ها و مذهب شكل مي گيرد. به اين لحاظ حمام هاي تاريخي آميزه اي از تمامي اين موضوعات است.ساخت حمام در دوره هاي مختلف به خصوص اسلامي و در دورة صفوي بسيار رواج داشته است.

حمام مكاني است عمومي به طوريكه دسترسي به آب با دماي مناسب را در هر فصلي از سال آسان مي سازد. حمام در گذشته مكاني تفريحي نيز به شمار مي رفته و استفاده از آن آداب و رسوم خاص خود را داشته است.بعضاً يك صبح تا شام را در حمام سپري مي كرده اند و در اين مدت بسياري از مسائل روز را حل و فصل مي نمودند.در آن قليان مي كشيده، چاي مي نوشيده و غذا مي خورده اند.

حمام هاي بزرگي چون عليقلي آقا، شاه و شاهزاده هاي اصفهان، داراي فضايي به نام چال حوض يا چهار حوض بوده اند كه همان استخر امروزي است و در آن شنا مي كرده اند.

استفاده از حمام به خصوص براي بچه ها بسيار مفرح بوده به طوريكه با وعدة "آب آلبالو" ي حمام آنها را در طول روز و هفته ساكت و آرام نگه مي داشته اند.

بهرحال حمام ها در آغاز در بين فضاهاي معماري شهري مانند ساير مكان هاي عمومي از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و يكي از مهمترين بناهاي شهري در كنار مسجد و مدرسه و بازار محسوب مي شده اند.

عوامل متعددي در شكل گيري فضاها و بخش هاي حمام نقش داشته اند كه مهمترين آنها را  تنظيم دما و رطوبت، مسير دسترسي و قرار گيري در داخل يك بافت شهري،آب هاي روان،ايجاد راه هاي خروجي براي فاضلاب و در نهايت اقليم منطقة قرارگيري حمام مي توان نام برد.

خميني شهر يا همان سدة سابق نيز مانند بسياري از شهرهاي اين فرهنگ و ديار ،داراي حمام هاي تاريخي متعددي بوده كه هر يك در محله اي جهت استفاده مردم همان محل بنا شده اند.

طهارت شرط اول نماز است بنابراين حمام ها در نزديك مسجد ساخته شده اند تا در صورت كمبود وقت بتوان پس از طهارت بلافاصله به ادای نماز پرداخت.

حمامهای شهرستان خمینی شهر

در حال حاضر 9 حمام تاريخي از مجموعه حمام هاي قديمي شهر و 3 حمام ديگر نيز در حوضة شهرستان به جاي مانده كه به قرار زير است:

حمام هاي سرپل، درب سيد و سرتيپ در محلة فروشان، حمام هاي شمس آباد، كوورز و اسفريز در محلة خوزان، حمام گاردر ورنوسفادران ، حمام اندوان ، حمام دستگرد، قلعة اميريه، حمام اصغرآباد و حمام نيمة مخروبة جوي آباد قديم که این آخری مربوط به دوره قاجار است.

البته حمام هاي ديگري مثل حمام محلة "قلعه آقا"ي فروشان و حمام "باولگان" و... نيز  وجود داشته اند كه تخريب و به سبك نو ساخته شده و يا به كاربري ديگري بدل شده اند. 

در هر صورت ورود تكنولوژي جديد و نيز ساخت حمام خانگي ، حمام هاي عمومي را از دور خارج ساخت . تعدادي متروك و روبه ويراني رفتند مانند حمام اصغرآباد و شمس آباد، اما تعدادي ديگر هنوز و پس از گذشت صدها سال از ساخت آن هنوز كاربري اصلي خود را حفظ كرده اند و هرچند رونق گذشتة خود را از دست داده اند اما هنوز تعدادي انگشت شمار از آنها استفاده مي كنند.

در حال حاضر حدود 9 تا 12 حمام قدیمی در سطح شهرستان وجود دارد. اسامی برخی از این حمام ها عبارتند از سرپل درب سید ، سرتیپ، شمس آباد، کوورز، اسفریز ، گاردر، اندوان، دستگرد، قلعه امیریه، اصغرآباد و جوی آّباد قدیم .اطلاعات بیشتر ذیل مطالب مرتبط

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید