امروزجمعه, 19 آذر 1395-- Friday Dec 09 2016

ساعت 01:57:18

آخرین به روز رسانی : پنج شنبه 09:55:11

چگونه فرهنگ عزاداری را در شهر حفظ کنیم؟

چگونه فرهنگ عزاداری را در شهر حفظ کنیم؟

چهارشنبه, 08 آبان 1392 ساعت 10:36 کدخبر :6220
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : حاج آقا نجاري
گفتگو با تعدادی از روحانیون و ائمه جماعات شهر در رابطه با مراسم محرم

*ويژگي عزاداري مطلوب چيست؟

حجت الاسلام جبل عاملی : آن عزاداری مطلوب است و مورد خشنودی اهل بیت و امام حسین(ع) که اخلاص داشته باشد و رضایت خداوند در آن لحاظ شود و همچنین از حد و حدود الهی که امامان معصوم برای ما مشخص کرده اند تجاوز نکنیم و در چهارچوب دینی و شرعی عزاداری کنیم.

 

حجت الاسلام نجاری :
براي يافتن پاسخ سؤال بايد ببينيم فلسفه عزاداري چيست؟ فلسفه عزاداري بر امام حسين عليه السلام درست همان چيزي است كه امام حسين براي آن شهيد شدند يعني زنده شدن اسلام، قرار نبود خون امام فقط مردمان عصر خودشان را زنده كند،  بلكه امام حسين عليه السلام شهيد شد تا حيات اسلام را تا قيامت تضمين كند و به عزاداري هر ساله شيعيان اين هدف امام جامه عمل مي پوشد البته به دو شرط، شرط اول آنكه در منابر و سخنراني هائي كه در خيمه هاي عزا برپا گردد، مردم را با اسلام و احكام عاليه آن آشنا كنند و اعتقادات اسلامي، اخلاق اسلامي و احكام اسلامي رابه مردم بياموزند و معرفت مردم را نسبت به دين بالا ببرند، معرفت و بينش را نسبت به اصل قيام و علت قيام امام، بالا ببرند، هدف امام را در قيام كاملاً مشخص نمايند و شرط دوم در عزاداري آن است كه ضمن گرياندن و گريستن بر آنهمه مظلوميتي كه در عاشورا بر اهل بيت پيامبر رفت، نوعي رابطه عاشقانه بين شيعيان و امامشان برقرار شود و اين پيوند عاطفي منجر به الگوگيري صحيح از ايشان گردد به طوري كه هيچ شيعه عاشقي، تن به ظلم پذيري ندهد و هرگز به هيچ كس نيز ظلم ننمايد.

 

 

* نقاط ضعف و قوت عزاداري در شهر خميني شهر چيست؟

حجت الاسلام جبل عاملی:  نقطه قوت عزاداری¬های خمینی¬شهر ما این است که واقعاً بر اساس عشق و علاقه فراوان عزاداری می¬کنند و با شور فراوان در برگزاري هر چه بهتر عزاداری¬ها تلاش می¬کنند. ولی نقطه ضعف عزاداری در شهر ما این است که عدهای غافلند و معرفت واقعی را از عزاداری ندارند و همین باعث شده یکسری اشتباهات و کارهای غلط وارد عزاداری در شهر شود.

حجت الاسلام نجاری: نقطه قوت آن زياد است از جمله اخلاص فراواني كه مردم عزيز خميني شهر در عزاداري ائمه اطهار و بخصوص امام حسين (ع) از خود نشان مي دهند، و از جمله كميت بالاي اين عزاداري است بطوريكه مراسم وعظ و خطابه در طول دو ماه در شهر بر پاست و كه در سطح بالا، از مردم شهر و افرادي كه به عنوان ميهمان اين ايام، به شهر مي آيند به صورت اطعام و سفره دادن به عزاداران حسيني، پذيرائي مي شود.
اما نقطه ضعف در اين عزاداري ها نيز متأسفانه دريافت مي شود مثلاً برخي تعصبات محلي كه برخي افراد در مساجد محله ها روي برنامه هاي خاص خودشان دارند و به جاي تعامل با مساجد و محلات ديگر حتي از برنامه هاي ديگران بدگوئي كرده وبه آنان بر چسب هم مي زنند، ديگر اينكه در شهر نسبتاً كوچك خميني شهر خرج هاي ميليوني براي سفره دادن و تزئين مراسم تعزيه و حتي كاروان حسيني كه در شهر راه مي افتد مي دهند و به اين امور بيشتر مي پردازند تا اينكه خيرين جمع شوند و به جاي اينهمه هزينه آنهم با برخي اسراف هائي كه مي شود، چند فرهنگسراي عاشورايي و چند حسينيه بزرگ و كاربردي بسازند و به اين صورت اجتماعات بزرگ عزاداري و سخنراني در آن بنيان نهند.
درباره كاروان هم بايد گفت علي رغم خوبي هائي كه دارد بدي هائي هم دارد از جمله اينكه در معابر اصلي شهر بسيار راه بندان شده و منجر به بدگوئي برخي رانندگان و رهگذران مي شود كه در ترافيك ساعت ها مي مانند و نكته ديگر برخي لوازمي است كه در كاروان گذاشته شده مثلاً آيينه و شمعدان و سشوار و...در محموله كاروان هست كه اصلاً با حقيقت كاروان ابي عبدا...چه قبل ورود به كربلا و چه بعد از ورود به كربلا سازگاري ندارد ديگر اينكه زنان، كودكان، مردان و جوانان ساعت ها در كوچه ها و خيابان ها به انتظار كاروان نشسته اند كه خود عامل مهمي براي فساد مي تواند باشد. پيشنهاد مي شود اين كاروان به صورت ساده تر در خارج از محدوده  شهر حركت كند تا از راه بندان و...جلوگيري شود.
از جمله عيوب عزاداري در سطح كشور و شهر خميني شهر، نفوذ تهاجم فرهنگي دشمن به محيط عزاداري هاست كه بصورت-هاي مختلف خودنمائي مي كند ازجمله اينكه درعزاداري ها و اشعار بجاي ذكر مناقب ائمه و يارانشان به چشم و ابرو و...مي-پردازند، گاه از كلمات كفر آميز در اشعار استفاده مي شود كه امام را نعوذبااله تا خدائي نيز مي رسانند و از همه بدتر آنكه در برخي مجالس اصلاًً سخنران ندارند و فقط مداحي آن هم به صورت كنترل نشده و اشعار غير مستند برگزار مي شود.

 

 

*راهکارهای وصول به عزاداری مطلوب چیست؟
حجت الاسلام جبل عاملی:
راهکار اصلی و اساسی آگاه کردن عزاداران حسینی است و این است که عزاداران واقعی متوجه اصل عزاداری و معرفت واقعی شوند و این مسؤولیت روحانیون شهر است که با سخنرانی¬های خود عزاداران را آگاه کنند به معرفت واقعی عزاداری و شناخت مقام والای  امام حسین(ع)

 

تأثیرات محرم و عزاداری بر شهر و شهروندان چیست؟
حجت الاسلام جبل عاملی: عزاداری جزو سفارشات اکید ائمه (ع) بوده است و تأثیر زیادی در زندگی افراد و شهروندان دارد و اگر عزاداران معرفت به امام حسین (ع) پیدا کنند گره¬گشای بسیاری از مشکلات خواهد بود و می¬تواند تأثیر زیادی در پیشرفت شهر داشته باشد.

حجت الاسلام نجاری : بحمدالله شهر خميني شهر از قديم الايام در اقامه عزاي اباعبدالله (ع) از جمله شهرهاي پيشتاز بوده كه در عزاي امام حسين خصوصاً و ساير ائمه (ع) عموماً در حد خودش سنگ تمام مي گذاشته است (گر چه هيچ كس نمي تواند آنگونه كه حق آن واقعه عظيم است، عزاداري كند) ولي به جرأت مي توان گفت كه آن آگاهي ديني كه در مردمش هست ثمره همين منابر وعظي است كه در ايام محرم و صفر توسط سخنرانان به مردم، آموخته شده است و اگر استان اصفهان را يك استان مذهبي و پاي بند به شرع مقدس شناخته اند، مي توان گفت خميني شهر قلب اين استان است كه در اين ويژگي گوي سبقت را از اكثر شهرهاي اصفهان ربوده است. گر چه متأسفانه طي ساليان اخير دشمن نيز از همين نقطه وارد فرهنگ اين مردم شده و با واردكردن برخي مطالب غير واقعي در مداحي ها و رواج برخي روش هايي كه هيچ گونه سند و مدرك صحيح تاريخي در موردش نيست، در متن عزاداري مردم وارد شده و باعث نوعي اختلاف سليقه ها در دسته جات و محلات مختلف آن با هم شده و آن عظمت و شكوه و وحدت عمل در عزاداري را از اين شهر گرفته است.

 

حجت الاسلام فیاض: اول ايجاد محبت و مؤدت نسبت به اهل بيت است؛ ديگر اينكه همانطور كه اهلبيت فرمودند شيعيان خلقوا من فواضل طينتنا يا يفرحون لفرحنا و يحزنون لحزننا يعني شيعيان پاره¬اي از وجود ما هستند در شادي¬هاي ما شادند و در حزن ما محزون هستند.
 از جمله آثار ديگر عزاداري، كسب معرفت و آشنائي و آگاهي جهت تعاليم ديني است كه بواسطه شركت در مجالس حسيني، اين معرفت¬ها و آگاهي به احكام الهي حاصل مي¬شود. عزاداري باعث زنده شدن قلب¬هاي مرده و روحيه انسان مي¬شود و منجر به فرهنگ عمومي در ساختن جامعه نيز مي¬گردد. از آثار ديگر عزاداري انتقال فرهنگ عزاداري به نسل¬هاي بعد مي¬باشد و اينكه پيوند انسان در خانواده و نسل-هاي بعد با اهل¬بيت مستحكم مي¬گردد. ايجاد روحيه ظلم ستيزي و حمايت از مظلوم، حس عدالت خواهي، انتقام از ستمگران، آمادگي و زمينه سازي براي دفاع از حق و اينكه انشاء¬اله لايق باشيم و بتوانيم در حمايت از فرزند بزرگوارشان امام زمان (عج) قدم برداريم از ديگر اثرات عزاداري است.

 

 

*به نظر شما عزاداري سنتي به چه نوع عزاداري گفته مي شود؟

حجت الاسلام نجاری: اگر منظور از عزاداري سنتي را سنت رسول الله و ائمه معصوم عليه السلام بدانيم بايد بگوئيم آنچه كه امام سجاد و امام باقر و صادق عليهم السلام و ساير تا به آخر در عزاداري اباعبدا...(ع) انجام مي دادند بيان هدف از قيام امام در رواياتشان و اقامه مجلس عزا براي امام حسين بود كه يك روضه خوان، مراثي آن حضرت را مي خواند و ديگران مي گريستند و خود ائمه مجلس عزا به پا كرده و مي گريستند. ولي اگر عزاداري سنتي را از ديدگاه عرف جامعه ايراني از گذشته تاكنون بخواهيم بررسي كنيم كه دقيقاً همان چيزي است كه امام خميني(ره) بر آن تأكيد داشتند، همان روضه خواني و مجلس وعظ و روضه بود كه گاه با حركت دسته جات سينه زني در خيابان ها نيز، همراه مي شد و عرف غالب جامعه از گذشته تاكنون چنين مي كردند كه بسيار سالم و مطلوب بود ضمن آنكه هيچ مسأله موهوني براي اسلام نداشت يعني هيچ عقل سليمي به اين چنين عزاداري، ايراد نمي گرفت و موجب وهن و طعنه بر اسلام و مسلمين نمي شد.

حجت الاسلام فیاض: دو معنا از عزاداري سنتي به ذهن متبادر مي¬شود؛ يكي مقصود آن است كه عزادارهاي ما به همان شيوه سنتي و سابق برگزار شود و معناي ديگر آن اين است كه ما بايد مثل همه اعمال ديگرمان عزاداري-هايمان را طبق سنت و سيره معصومين انجام دهيم يعني ببينيم كه آنها چگونه عزاداري مي¬كردند ما هم آنگونه عزاداري كنيم. ما بايد تابع اولياء دين و معصومين صلوات عليهم اجمعين باشيم. در زيارت جامعه و زيارت نامه¬هاي ديگر مي¬خوانيم كه المتقدم لكم مارق و المتأخر عنهم زاهق و لازم عنهم لاحق ما بايد دنباله رو و همراه با اهلبيت حركت كنيم تا بتوانيم به آن¬ها ملحق شويم.
ما بايد به نحوي شور و عشق و شوق خودمان را به امام حسين ابراز كنيم كه دشمنان سوء استفاده نكنند؛ بايد هم شيوه گذشتگان را حفظ كنيم هم كاري نكنيم كه دشمنان اسلام و وهابيون متحجر از بعضي اعمال ما به نفع خودشان بهره¬برداري كنند. مسلماَ عزاداران حسيني كه با شور و شوق و عشق عزاداري مي¬كنند راضي نخواهند شد كه دشمنان اسلام و دشمنان اهلبيت كه در رأسشان همين وهابيون پليد هستند از بعضي كارهاي ما عليه مكتب تشيع و مكتب اهل بيت عصمت و طهارت در دنيا تبليغ كنند پس بايد حواسمان جمع باشد. در كلام معصوم هست كه مي¬فرمايد كونور لنا زينا و لاتكونوآ علينا شينا يعني براي ما مايه سربلندي و زينت باشيد نه مايه سرافكندگي؛ پس بايد كاري كنيم كه محبت¬ها و عشق¬ها به سوي اهلبيت مظلوم پيامبر جلب و جذب شود و مكتب شيعه جهاني شود و از كارهايي كه مانع تبليغ مكتب اهلبيت است خوداري كنيم. اينكه گناه كنيم، اينكه در بازار رعايت عدل و انصاف نشود، اينكه به همديگر ظلم كنيم، اينكه در كوچه و خيابان اخلاق اسلامي را رعايت نكنيم، اينكه رعايت محرم و نامحرم نشود، اينكه حدود الهي و احكام الهي را پايمال كنيم، اينكه به راحتي به يكديگر تهمت بزنيم، اينكه به راحتي غيبت بكنيم، اينكه نسبت به يكديگر كينه توز و عيب جو باشيم، اينكه سوءظن به يكديگر داشته باشيم... اين¬ها همه مصاديق قبيح است كه در كلام معصوم آمده است لذا بايد هر كاري كه باعث ناراحتي اهل¬بيت مي¬شود را كنار بگذاريم.

 

 

*راهكارهاي حفظ فرهنگ عزاداري چيست؟
حجت الاسلام نجاری: اول از همه اقامه جلسات عظيم و بزرگ عزاداري در شهر؛ به نظر من براي اين كار  ميتوان از مصلاي شهر استفاده كرد و  از سخنرانان عالي كشور و مداحان مشهور از سوي بخش فرهنگي ارشاد خميني شهر و شهرداري دعوت كرد زيرا به خوبي اينگونه كارهاي فرهنگي در شهر جواب داده است كما اينكه در دعاي عرفه شاهد آنيم.
دوم اينكه شهرداري و وزارت ارشاد در يك تأمل دلسوزانه از حوزهاي علميه كمك گرفته و پارچه نوشته هاي سياهي را نشانه عزا در سراسر شهر نصب كنند و روي آن جملات جذاب و كوتاه امام حسين (ع) را كه از آغاز حركتشان به مكه و كربلا ايراد فرمودند و خطبه حضرت در مِنا را انتخاب كرده بنويسند و اشعار بلندي كه بيانگر هدف قيام است در سطح شهر نصب شود.
نكته سوم هم اينكه آفت جديدي كه به فرهنگ ديني ما افتاده، رشد كنترل نشده هيئت هاي مذهبي با نام هاي مختلف است كه هر كس كه يك صدايي دارد و يك ادعائي به راحتي يك عده را دور خودش جمع  كرده و در لواي آن شاهديم كه برخي مشكلات ايجاد شده است، بايد اين هيئت ها سازماندهي گردند و گرنه اگر همينطور پيش برود تفرقه عظيمي بين مساجد و حسينيه ها با اين هيئت هاي خانگي كه اغلب در خانه ها برنامه دارند، ايجاد خواهد شد.

 

 

مطالب مرتبط:

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید