امروزشنبه, 20 آذر 1395-- Saturday Dec 10 2016

ساعت 22:19:43

آخرین به روز رسانی : شنبه 13:21:53

آثار مخرب مکمل ها بر سلامتی انسان

آثار مخرب مکمل ها بر سلامتی انسان

چهارشنبه, 17 مهر 1392 ساعت 08:19 کدخبر :6088
فرستادن به ایمیل چاپ
نویسنده : ریحانه پیمان /محمد علی شاهین
گزارشی از مصرف مکمل ها دربین ورزشکاران

تمایل به زیبا بودن یکی از نیازهای فطری هر انسانی است که همیشه در طول تاریخ انسان به گونه های متفاوتی سعی در رسیدن به آن داشته است. این تمایل ذاتی سبب شده که برخی از جوانان ظاهربین که به زیبایی به شکلی افراط گونه می پردازند، آگاهانه یا نا آگاهانه اقدام  به مصرف داروهای بدنسازی کنند؛ داروهایی که به زعم بسیاری از متخصصین از مواد مخدر نیز خطرناکترند. آگاهی از این تمایل، سودجویان را به طمع انداخته تا مافیای قاچاق و عرضه و تبلیغ مکمل ها را راه بیندازند.برای اطلاع از اهمیت این موضوع کافی است سری به نشریات بزنیم، یقینا یکی از سوژه های اصلی در حوزه سلامت، داروهای بدنسازی است. چندي پيش روزنامه اصفهان زيبا خبر داد كه در 95% باشگاه های بدنسازی داروهای مکمل غیرمجاز به فروش مي رسد. هفته نامه سلامت نیز در 20 شماره پیاپی به بررسی این موضوع پرداخت.

 

داروهای بدنسازی همسرم را از من گرفت                                                      
یکی از جوانان شهر که خود تجربه مصرف داروهای بدنسازی و مواد نیروزا را دارد با اشاره به تجربه تلخ خود  در رابطه با مصرف این داروها می گوید: "علت اصلی من از مصرف این داروها علاقه زیاد به زیبایی و مطرح شدن بود، می خواستم ره صد ساله را یک شبه بروم و بدون زحمت و در کمترین زمان اندامی زیبا و هیکلی قوی پیداکنم." وی ادامه می دهد: "خودم و خانواده ام هیچ شناختی از این داروها اعم از مجاز و غیرمجاز نداشتیم به همین دلیل وقتی به پدر و مادرم هم می گفتم این داروها را مربی بدنسازی معرفی کرده و با خوردن آنها خوش تیپ تر می شوم مخالفتی نداشتند زیرا آنها فقط از مواد مخدر می ترسیدند." این جوان ورزشکار ادامه می دهد: "چند ماهی بود داروها را مصرف می کردم و ظاهرا هیچ مشکلی نداشتم تا این که ازدواج کردم و پس از انجام آزمایش های گوناگون متوجه شدم به دلیل استفاده از این داروها قادر به بچه دار شدن نیستم و همین دلیل خوبی بود تا همسرم از من تقاضای طلاق و برای همیشه من را ترک کند. "

 

زیبایی زودگذر، عوارض ماندگار
جوان 30 ساله ای که در زمینه مصرف این داروها تجربه ای 5-4 ساله دارد، شرح حال خود را این گونه بیان می کند: "هدف من از مصرف این داروها داشتن بدن قوی و در نهایت مطرح شدن در جمع دوستان و خانواده بود. هدفی که پس از مصرف این مکمل ها به آن دست یافتم اما نکته مهم این بود که پس از هر دوره قطع دارو زیبایی اندام من هم تحت تاثیرقرار می گرفت و باز مجبور به مصرف مجدد می شدم. این جوان ادامه می دهد: ریزش مو، پرخاشگری و عقیمی تنها بخشی از عوارضی است که با مصرف این داروها گریبانگیرم شده است. عوارضی که برخی از آنها مانند پرخاشگری با قطع مصرف داروها برطرف شد و بعضی مانند عقیمی فرصت پدر شدن را تا پایان عمر از من گرفت."

 

داروهای بدنسازی از مواد مخدر هم خطرناک تر است                             
زمانی که صحبت از عوارض مواد مکمل می شود اولین چیزی که به ذهن خطور می کند، عوارض جسمی این داروهاست در حالی که محمدپور ریس هیات بدنسازی به عارضه مهم تر این داروها اشاره می کند و می افزاید: "زمانی که معتاد برای ترک مواد اقدام می کند خانواده و جامعه او را تشویق می کنند، وقتی بعد از ترک خودش را در آینه می بیند اعتماد به نفسش افزایش پیدا می کند و امیدوار می شود زیرا ظاهری بسیار جذاب پیدا کرده و می تواند به آغوش جامعه باز گردد." وی ادامه می دهد: "اما متاسفانه در مورد داروهای بدنسازی این روند برعکس است. جوانی که برای زیباتر شدن اندام خود از این داروها مصرف کرده و با کمک این داروها فرم اندامش را تغییر داده بعد از قطع دوباره به وضعیت گذشته برمی گردد و از دست رفتن فرم اندامش بیش از گذشته به چشم می آید و در نتیجه برای دستیابی به ظاهری متفاوت نمی تواند مصرف آنها را کنار بگذارد گویی به مصرف این داروها معتاد شده است. "

 

فروش داروهای غیرمجاز در 10 در صد از باشگاه های ورزشی                                      
"داروهای غیرمجاز فقط در 10 درصد از باشگاه های بدنسازی به فروش می رسد." رییس هیات بدنسازی آقایان با بیان این مطلب افزود: "عرضه و فروش داروهای غیرمجاز در خمینی شهر نسبت به بسیاری از شهرهای دیگر شایع نیست هر چند بنا بر شواهد موجود مصرف این داروها رو به افزایش است." یاسر حاجی مرادی یکی از مربیان پرورش اندام هم با نظر رییس هیات بدنسازی موافق است و می گوید: "مصرف داروهای بدنسازی در این جا به اندازه شهرهای دیگر مانند شاهین شهر و اصفهان شایع نیست." وی دلیل این امر را تفاوت های فرهنگی ذکر کرده و می افزاید: "تمایل به زیبایی در بین خانواده ها و جوانان ما به اندازه نقاط دیگر پررنگ نیست و در نتیجه مصرف این داروها در شهر ما نسبت به جاهای دیگر شایع نیست."

 

کارشناسان و متخصصین بهداشتی چه می گویند؟
دکتر کبیریان این گونه مواد را به دو دسته مجاز و غیرمجاز تقسیم می کند. داروهای مجاز داروهایی هستند  که وزارت بهداشت و درمان آن ها را تایید نموده و عوارض جانبی روی دارو ثبت شده باشد و در داروخانه ها به فروش برسد. این داروساز می گوید: "داروهای مجاز به چند دسته کراتین، پروتیین، اسید آمینه، ویتامین و کربوهیدرات ها تقسیم می شوند که برخی از مهم ترین عوارض جانبی آنها عبارت است از ناراحتی های گوارشی، بوی بد بدن، خستگی و سردرد، خشکی پوست و حتی نارسایی کلیوی. "
کبیریان مهم ترین داروهای غیرمجاز را داروهای هورمونی مانند تستورون، آندروژن ها، هورمون های رشد و استروییدها می داند و عوارض این دسته از داروها را به دو دسته عوارض برگشت پذیر و عوارض برگشت ناپذیر تقسیم می کند و می افزاید: "عوارض داروها بسته به میزان مصرف، مدت مصرف و تفاوت های فردی به شکل های گوناگون برای افراد ظاهرمی شود." وی بروز جوش در بدن و پرخاشگری را از مهم ترین عوارض برگشت پذیر بر می شمرد و بارزترین عوارض برگشت ناپذیر این داروها را کاهش شدید اسپرم مردانه و ناباروری، ریزش مو، بزرگ شدن سینه، تومورهای کبدی و آسیب های کلیوی ذکر می کند. وی در ادامه به تجربه تلخ خود در این زمینه نیز اشاره می کند و می گوید: "من بیماری داشتم که براثر مصرف این داروها به تومور کبد مبتلا شد." این داروساز توقف رشد و کوتاهی قد و افزایش مشکلات جنسی را از دیگر عوارض مصرف داروهای غیر مجاز خصوصا برای نوجوانان برشمرد.

 

پاکسازی فقط برای عوارض برگشت پذیر                                                   
بیشتر ورزشکاران با این استدلال که با گدراندن دوره های پاکسازی می توانیم عوارض داروهای بدنسازی را از بدن پاک کنیم و سلامتی خود را حفظ نماییم، مبادرت به مصرف این داروها می کنند. دکتر کبیریان اما در این خصوص هشدار می دهد که پاکسازی فقط برای عوارض برگشت پذیر جواب می دهد و برای رفع عوارض برگشت ناپذیر سودی ندارد.

 

مکمل های مجاز غیر قابل اطمینان!
"مکمل های مجازی که مصرف می شود باید پلمپ شده باشند و فقط از داروخانه ها خریداری شود." دکتر کبیریان با بیان این مطلب می افزاید: "متاسفانه بسیاری از مکمل هایی که ورزشکاران از باشگاه های بدنسازی، مغازه ها و اماکن غیرمجاز تهیه می کنند توسط شبکه های زیرزمینی به انواع مواد اضافی مانند هورمون های غیربهداشتی آلوده هستند و سلامت ورزشکار را به شدت تهدید می کنند. جوانان نمی دانند چه عوارض و چه بیماریهايی با مصرف این داروها درکمین آنها است." وی تاکید می کند: "مکمل هایی که از داروخانه تهیه می شود نیز باید در ویترین و جلوی چشم مردم باشد در غیر این صورت به آن دارو نمی توان اطمینان کرد. "

 

مصرف هر دارو فقط زیر نظر متخصص                                            
برخی از ورزشکاران عجول هستند و نمی خواهند با برنامه منظم ورزشی و تغذیه مناسب به اهداف خود برسند بنابراین به سوی استفاده از مکمل ها می روند. دکتر کبیریان در این رابطه می گوید: "اگر ورزشکاری به هر دلیل دوست دارد سریع به اهداف خودش برسد، فقط باید از مکمل های مجاز آن هم طبق دستور متخصص تغذیه و یا طب ورزشی و یا حداقل با نظر یک پزشک عمومی باشد." وی معتقد است "مکمل های مجاز نیز اگر خارج از قاعده و قانون مصرف شوند، می توانند آسیب های جدی برای بدن و به خصوص کلیه ها داشته باشند." این داروساز اطلاعات برچسب روی داروها را کافی نمی داند و مراجعه به متخصص را برای کسانی که می خواهند از این داروها استفاده کنند الزامی می شمرد. کبیریان حتی ارائه یک برنامه یکسان به دو ورزشکار را صحیح نمی داند و می گوید: "دادن برنامه روتین به ورزشکاران کاری غیرعلمی است زیرا بدن هر ورزشکار با یکدیگر تفاوت دارد."

 

مصرف مكمل ها و داروهاي نيروزا در بين جوانان و بخصوص برخي از ورزشكاران شيوع يافته است حال آنكه مصرف اين مواد، عوارض و تبعات مسلمي را بر بدن خواهد داشت. در اين مقال به برخي از انگيزه ها و عوامل موثر بر مصرف اين مكمل ها مي پردازيم.

 

تصورات غلط و نا آگاهی بلای جان ورز شکاران                                             
وقتی که شخص از روی اطلاعات ناقص و تصورات غلط تصمیم بگیرد و به افراد مطلع و متخصص مراجعه نکند دچار مشکل خواهد شد. این امر در مورد داروهای نیروزا و مکمل ها نیز صدق می کند.  با این وجود حتی برخی از مربیان هم در مورد مکمل ها تصورات غلطی دارند. حاجی مرادی مربی بدنسازی به برخی از این تصورات غلط و اطلاعات ناقص اشاره می کند و می افزاید: کسانی که به طور حرفه ای ورزش بدنسازی را انجام می دهند تقریبا از عوارض داروها مطلع هستند و خطر اصلی متوجه جوانان تازه وارد به باشگاه هاست که دغدغه حرفه ای شدن ندارند و برای زیبایی و دیده شدن به باشگاه آمده اند و چون ناآگاه هستند بسیار آسیب می بینند. وی ادامه می دهد: برخی از ورزشکاران تصورات غلطی دارند، مثلا خودشان را با دیگران مقایسه می کنند و می گویند فلان ورزشکار چند ماه یا چند سال این دارو ها را مصرف کرد و هیچ مشکلی برایش پیش نیامده پس برای من هم مشکلی به وجود نمی آید و یا می گویند دوره های پاکسازی را انجام می دهیم و در نتیجه جای هیچ نگرانی نیست.

 

مربیان بی اطلاع و فقر آموزش                                       
یکی از گروه هایی که جوانان را به سمت و سوی مصرف دارو های بدنسازی سوق می دهند برخي مربیان باشگاه های بدنسازی هستند که در برخی موارد واقعا از عوارض داروها آگاه نیستند. ریس هیات بدنسازی در رابطه با اقدامات انجام شده در این خصوص می گوید: کار گاه های آموزشی با حضور اساتید مجرب برای مربیان و ورزشکاران بدنسازی به صورت دوره ای برگزار می کنیم و هر سه ماه هیاتی متشکل از مسئول اماکن، ریس هیات بدنسازی و مسئول امور باشگاه ها از باشگاه های سطح شهر بازدید می کنیم و ضمن آن با هر گونه عرضه داروهای غیرقانونی برخورد می شود.

 

سوءاستفاده برخی از مربیان از نا آگاهی جوانان                                       
یکی از اهداف اصلی ورزش کردن به طور طبیعی باید سلامتی باشد اما به نظر می رسد در برخی از باشگاه های پرورش اندام به جای بدنسازی به امر بدن خراب کنی مبادرت می کنند زیرا بعضی از مربیان تشنه شهرت از بی اطلاعی و خامی  جوانان سو استفاده کرده و مصرف داروهای بدنسازی اعم از مجاز یا غیر مجاز را به جوان توصیه می کنند و در این بین پولی نیز از فروش داروها به جیب می زنند. هر چند محمدپور می گوید درسطح شهرستان مربیانی که دارای کارت مربی گری باشند به هیچ عنوان مصرف این داروها را توصیه نمی کنند و آن دسته از ورزشکارانی که تمایل به پیشرفت زودهنگام دارند به مربیان استان معرفی می شوند و در نهایت جوان ناآگاه هم مبادرت به مصرف داروهای نیروزا می کند.
ریس هیات بدنسازی آقایان در این رابطه می افزاید: ما تاکنون شکایتی از مربیان نداشته ایم و دلیل آن هم در درجه اول عدم شیوع مصرف این داروها در شهر است. در درجه بعدی برخی جوانان از شکایت کردن علیه مربیان و عواقبی که می تواند از جانب مربیان برایشان داشته باشد صرفنظر می کنند. وی تصریح می کند: در چنین مواقعی اگر خانواده ها به طور صحیح پیگیری کنند حتما به حق و حقوق خود می رسند هر چند که قانون نمی تواند سلامتی را برگرداند. محمدپور برای کمتر آسیب دیدن جوانان به آنها توصیه می کند در باشگاه هایی ثبت نام کنند که مربی باشگاه کارت مربی گری داشته باشد و مربی صاحب کارت حتما در باشگاه حضور داشته باشد.

 

کاهش وزن
امروزه تمایل به زیبایی و فرار از چاقی زنان را به سمت و سوی مصرف دارو های چربی سوز سوق داده است. ریس هیات بدنسازی در این رابطه می گوید: نیمی از زنانی که در خمینی شهر به باشگاه های بدنسازی می روند از داروهای چربی سوز استفاده می کنند. داروهایی که تنها برخی از عوارض آن بم شدن صدا، ریزش مو و افزایش غلظت خون است. از نظر محمدپور بیشتر خانم هایی که این دارو ها را مصرف می کنند هیچ اطلاعی از عوارض آن ندارند.                                                                                                                                                     

افزودن نظر


کد امنیتی
تصویر جدید